Sitemizin sağlık profesyonellerine özel sayfalarında ürün ve hizmetlerimizle ilgili detaylı bilgiler yer almaktadır. Bu bilgiler yalnızca hekim, eczacı, diş hekimi, hemşire gibi sağlık çalışanlarına yönelik olup, sağlık çalışanları haricindeki kişiler bu bilgileri doğru yorumlayamayacakları için bu bölümlere girmemeleri önerilmektedir.

"Sağlık Profesyonellerine Özel" bölümüne girmek için lütfen bir sağlık çalışanı olduğunuzu onaylayınız.
 
   
| | | | | |
Erişkinlerde Bağışıklama
 

İnfluenza(Grip)İnfluenza’ya influenza virüsü neden olur. Üç ana tipi vardır: A, B ve C. Bu virüsler genetik yapıları ile birbirinden ayrılır. Bu üç tipten A ve B insanlardaki gribin ana sorumlularıdır. C ise çok hafif bir tablo oluşturur. Bu nedenle grip aşılarının içerisinde bulunmaz. İnfluenza A tüm yaş gruplarında orta ve ciddi hastalığa neden olur ve insanlarda ve hayvanlarda enfeksiyona neden olur. Influenza B daha hafif hastalığa neden olur ve sadece insanları ve özellikle çocukları etkiler.

  • İnfluenza A’nın alt tipleri virüsün yüzeyindeki iki antijenle (bağışıklık sisteminde reaksiyona neden olan proteinler) ayrılır. Bu antijenler zaman içinde değişebilir veya mutasyona (genetik değişim) uğrayabilir. Virüsün yüzeyinde bulunan bu antijenlerde büyük
    değişiklik (shift) veya küçük değişiklik (drift) olduğunda yeni bir virüs oluşur ve bu virüslere karşı korumasız olan kişilerde salgın yapabilir.
İNFLUENZA
  • Çok bulaşıcı viral bir hastalıktır
  • 1918 İspanyol pandemisi sırasında 50 milyonun üzerinde kişinin ölümüne neden olmuştur
  • İlk defa 1933’te izole edilmiştir

İnfluenza, grip geçirmekte olan bir kişinin öksürüp hapşırması ve hatta konuşması yoluyla havaya dağılan virüsün sağlam kişiler tarafından solunum yoluyla alınması ile bulaşır. Grip ayrıca hasta kişilerin solunum yoluyla yaydıkları damlacıklarla direkt temas yoluyla da bulaşır.Gribin kuluçka dönemi genellikle 2 gündür (1-5 gün arasında değişir). Tipik grip hastalığı ani başlayan ateş, kas ağrıları, boğaz ağrısı ve kuru öksürük için karakterizedir. Ek olarak burun akıntısı, baş ağrısı, göğüste yanma hissi, göz ağrısı ve ışığa karşı hassasiyet de görülebilir. Grip virüsünü alan herkeste tipik grip bulguları ortaya çıkmaz. Daha önce benzer bir grip virüsü ile karşılaşmış bir kişinin (doğal olarak grip geçirmiş ya da aşılanmış) ciddi grip hastalığı geçirme ihtimali daha düşüktür.

Pek çok insanın gribin bir çeşit soğuk algınlığı olduğunu düşünmesine rağmen grip gerçekten çok spesifik ve ciddi bir hastalıktır. Gribe bağlı komplikasyonlar (istenmeyen sonuçlar) ve ölüm küçük çocuklar, yaşlılar ve herhangi bir kronik hastalığı olan (kalp hastalığı, akciğer hastalığı, diabet vs.) kişilerde daha sıktır. Gribe bağlı ölümlerin %90’ından fazlası 65 yaş ve üzerindeki kişilerde görülmektedir.

Bakım evlerinde kalan kişilerin yaklaşık %60’ı gribe yakalanır ve hastalanan kişilerde ölüm oranı %30’dur. 2 yaş ve altındaki çocuklarda hastaneye yatış oranı, 65 yaş ve üzerindeki kişilerden sonra ikinci en yüksek orandır.

Zaman zaman uluslararası düzeyde büyük grip salgınları oluşmaktadır. Kayıtlara geçmiş olan ilk büyük salgın 1580 yılında görülmüştür ve 19. ve 20. yüzyıllarda en az yedi uluslararası
salgın ortaya çıkmıştır. 1918-1919 yılında görülen “İspanyol Gribi” salgını dünya çapında yaklaşık 50 milyondan fazla kişinin ölümüne neden olmuştur.

Grip ve soğukalgınlığı arasındaki farklar ve komplikasyonları aşağıdaki tabloda belirtilmiştir.
Semptomlar Soğuk Algınlığı Grip
Ateş Nadir Yüksek Ateş (>390C)
Başağrısı Nadir Sık
Kas ve Eklem Ağrıları Hafif Sık
Bitkinlik Yok Yoğun
Yatak İstirahati Gerektirmez Gerektirir
Burun Akıntısı Sık Hafif
Hapşırma Sık Sık

 

GRIP KOMPLIKASYONLARI

  • Pnömoni
    • Sekonder bakteriyel
    • Primer viral
  • Reye Sendromu
  • Myokardit
  • Ölüm

Gribe bağlı en sık görülen komplikasyon, gribin devamında gelişen bakteriyel zatürredir. Grip virüsüne bağlı zatürre görülme ihtimali daha düşüktür ancak çok ağırdır ve ölüm oranı çok yüksektir.
Reye sendromu, hemen her zaman çocuklarda görülen bir komplikasyondur ve uzun süreli aspirin kullanan çocuklarda grip (ve su çiçeği) gibi hastalıkların geçirilmesi durumunda ortaya çıkar. Reye sendromu gelişen çocuklarda ciddi kusma ve beyinde sıvı toplanmasına bağlı komaya ilerleyen sersemlik ve dalgınlık hali (konfüzyon) görülür. Bebekler, çocuklar ve adolesanlarda Reye sendromu gelişme ihtimalini azaltmak için ağrı kesici veya ateş düşürücü olarak aspirin kullanılmaması gerekmektedir. Ancak özel bir durumu (herhangi bir hastalığın tedavisi için) gereği aspirin kullanması gereken çocuklarda bu hastalıklara karşı aşılama (grip ve su çiçeği) faydalı olmaktadır. Gribe bağlı diğer komplikasyonlar kalpte inflamasyon ve bronşit gibi akciğer hastalıklarının alevlenmesidir.

Yapılan çalışmalar, grip nedenli ölümlerin %74’ünün başka bir hastalık olarak kayıt edildiğini, özellikle kronik hastalıkların de-kompanse faza geçmesine bağlı ölümlerde primer neden (deklanşör–tetikleyici faktör) grip enfestasyonu olmasına karşın, ölüm nedeni olarak alevlenen mevcut kronik hastalıklar gösterilmektedir. Influenzaya bağlı gizli ölümler olarak adlandırılan bu durum, ölüm istatistiklerinin iyi tutulduğu ülkelerde Nisan-Kasım arasında stabil seyreden kronik hastalıklara bağlı ölümlerin Aralık-Mart ayları arasında popülasyonda görülen grip insidansına paralel bir seyir göstererek arttığını ve epidemik period ile kronik hastalıklara bağlı ölüm eğrilerinin üst üste çakışacak kadar benzerlik gösterdiğini belirtmektedir.

Grip virüsü, hastalığın belirtileri başlamadan 1-2 gün öncesinden başlayarak, hastalığın belirtileri başladıktan sonraki 4-5 gün boyunca bulaştırılabilmektedir.
Gribin spesifik tedavisi yoktur. Antiviral ilaçların grip başladıktan sonraki ilk 48 saat içinde kullanılmaları gerektiğinden ve ilk olarak Ocak 2008’de Norveç’de tesbit editen oseltamivir direnci ki ülkemizde de İstanbul Üniveristesi İstanbul Tıp Fakültesi Viroloji Laboratuvarında İnfluenza A-H1N1 suşlarında saptanan % 20’lik oseltamivir direnci bu grip ilaçların da spesifik tedavide yer almalarının pratik olmayacağını işeret etmektedir. Grip’ten korunmada en önemli silah aşılardır.

GRİP GERÇEKLERİ

  • Her yıl tüm dünyada 250.000 – 500.000 kişinin ölümüne neden olmakta
  • Yaşlılarda ve infantlarda yüksek komplikasyon ve ölüm oranları

Gribi tamamen yok etmemizi engelleyen bazı sebepler vardır: Grip virüsleri sık sık yapılarını değiştirmektedir ve bu değişim  nedeniyle tek bir kez grip aşılaması ile hastalığa karşı ömür boyu korunmamız mümkün olmamaktadır. Her yıl üretilen grip aşıları, o sezon içinde hastalık yapma ihtimali en yüksek olan 3 tip grip virüsü içermektedir. Bu tahminler 84 ülkede, Dünya Sağlık Örgütü tarafından tüm yıl boyunca yürütülen grip virüsü taraması sonuçlarına dayanarak yapılmaktadır ve genellikle tahminler doğru bir şekilde tutmaktadır. Nadiren aşıların içeriğinde bulunan virüslerden farklı bir virüs dolaşabilmektedir. Bu durumda aşının etkinliği azalmakla birlikte, yine de ağır hastalıktan koruyabilmektedir. Grip aşısı özellikle yaşlılarda, grip hastalığının oluşmasını tam olarak engeleyemediği durumda bile ciddi komplikasyon ve ölümlerden korumaktadır.

Grip aşısı uygulanması konusunda aşağıdaki gruplar önerilmektedir:
1) Gribin yaşamsal risk oluşturduğu ve tıbbi açıdan mutlaka aşılanması önerilen birincil risk grupları:
• 65 yaşından büyük kişiler
• 6 ay -59 ay arası sağlıklı bebekler
• Diyabet hastaları (tip 1 ve tip 2)
• Astım hastaları
• Kronik akciğer hastaları (bronşit, KOAH vb)
• Kronik kalp ve damar sistemi hastaları (koroner arter hastaları)
• Kronik karaciğer hastaları
• Böbrek fonksiyon bozukluğu olanlar
• Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler (kronik kan hastalığı – hemoglobinopati – olanlar, kanser hastalığı, immunosupresif kullananlar)
• Huzurevi, bakımevi vb ortamlarda yaşayanlar
2) İkincil risk grupları:
• Birincil risk grubunda yer alanlarla yakın temasta olanlar, aynı ortamda yaşayanlar
• 50-64 yaş arası bireyler
• Sağlık personeli
• Huzurevi, bakımevi vb yerlerde çalışan personel
3) Spesifik gruplar için öneriler:
• Hamile kadınlar (4 aylıktan itibaren)
• HIV ile enfekte kişiler
• Sık seyahat edenler
• Gribin tıbbi ve ekonomik olumsuz etkilerinden korunmak isteyen kişiler (iş adamları, üretimde çalışanlar, sporcular vb)

Daha önceki önerisi 6 ay - 23 ay  ve sonrasında 6 ay – 59 ay arasındaki çocukların rutin olarak gribe karşı  aşılanması olan ACIP, Atlanta’da 27 Şubat 2008 tarihinde gerçekleştirdiği bağışıklama uzmanları toplantısında rutin grip aşılaması için üst yaş sınırını 18 yaşa kadar çekmiştir. Bu uygulamaya en geç 2008 – 2009 influenza mevsiminde geçileceği belirtilmiş olup böylece ABD’de grip aşılaması uygulanan çocuk sayısı 30 milyona ulaşacaktır.

Bu yeni önerinin rasyonelinde sağlıklı çocukların hem influenza hastalığına karşı hem de influenza nedeniyle medikal bakım ihtiyacı açısından yüksek risk altında olması bulunmaktadır. Aynı zamanda çocukların aşılanmasının ev sakinlerine ve topluma influenza virüslerinin bulaşının önlenmesinde önemli olduğu kanıtlanmıştır.

Geri İleri