 |
Bağışıklama |
 |
|
BAĞIŞIKLAMANIN TEMEL PRENSİPLERİ
GENEL PRENSİPLER
AŞILAR İÇİN KONTRENDİKASYONLAR VE UYARILARI
AŞILAR VE UYGULAMA ŞEKİLLERİ
|
| |
|
Aşılar virüs ve bakterilerin atenüe edilmesi ya da inaktive edilmesi yoluyla üretilir. Böylece bakteri ve virüsler vücuda zarar vermeyecek şekle getirilirler. Aşı ile vücuda bağışıklık sistemini uyaracak ancak hastalığa neden olmayacak şekilde ve miktarda virüs veya bakteri verilmektedir. Mikroorganizmalar aşılarda kullanılmak üzere 4 yolla zayıflatılırlar:
- Virüsün çoğalma yeteneğini zayıflatacak şekilde virüsün genlerini değiştirerek: Bu yolla Kızamık, kabakulak, kızamıkçık, suçiçeği veya oral çocuk felci aşısı (ağızdan damla şeklinde verilen aşı) hazırlanmaktadır. Virüs geni "hücre kültürü adaptasyon" yöntemi adı verilen teknik ile değiştirilir. Bu yöntemle virüsler hala bir miktar kendi kopyalarını yapma yeteneklerini korudukları için sıklıkla canlı, zayıflatılmış (canlı atenüe) virüsler adını alırlar.
- Virüsün genlerine zarar vererek çoğalma yeteneğinin yok edilmesi ile: Bu yolla "inaktive" çocuk felci aşısı üretilmektedir. Aşı virüsü, çocuk felci (poliomyelit) virüsünün kimyasal formaldehit ile muamelesi edilmesi ile elde edilir. Bu işlem poliomyelit virüsünün genlerine kalıcı şekilde zarar verir; böylece virüs çoğalamaz.
- Virüsün veya bakterinin sadece bir kısmını kullanılarak: Bu yolla Hib, hepatit ve aselüler boğmaca aşıları yapılmaktadır. Viral veya bakteriyel genler aşıda bulunmadığından virüs veya bakteriler çoğalamazlar.
- Bakterilerden salgılanan toksini alıp saflaştırarak ve öldürerek: Bazı bakteriler çoğalarak değil de toksin salgılayarak hastalık oluştururlar. Örneğin, difteri ve tetanoz gibi bakteriler toksin oluşturarak hastalık yaparlar. Bu bakterilere karşı aşı yapmak için toksinler saflaştırılır ve kimyasal maddelerle (formaldehid gibi) inaktive edilirler. bakteriyel genler aşının içerisinde bulunmadığından, bakteriler çoğalamazlar.
|