 |
Bağışıklama |
 |
|
BAĞIŞIKLAMANIN TEMEL PRENSİPLERİ
GENEL PRENSİPLER
AŞILAR İÇİN KONTRENDİKASYONLAR VE UYARILARI
AŞILAR VE UYGULAMA ŞEKİLLERİ
|
| |
|
Hazırlık
Aşı uygulanmasından sonra acil bir durum gelişmesi ihtimali çok azdır. Ancak ACIP tarafından böyle bir öneri olmamakla birlikte, Amerikan Pediatri Hekimleri tarafından aşı uygulandıktan sonra hastanın 15–20 dakika kadar klinikte bekletilmesi önerilmektedir. Gerçekte, anafilaksi gibi hayatı tehdit edici acil bir durum genellikle dakikalar içinde ortaya çıkmaktadır.
Senkop
Vazovagal reaksiyon, adolesanlar ve genç erişkinlerde ve özellikle bayanlarda en sık olarak görülme ihtimali olan reaksiyondur. Vazovagal reaksiyonun yaklaşık %60’ı aşılamadan sonraki 5 dakika içinde, %90’ı ise 15 dakika içinde ortaya çıkar. Aşı uygulayan kişiler iğne fobisi veya enjeksiyon öncesinde baş dönmesi, sersemleme gibi bayılma öncesi ön belirtiler konusunda uyanık olmalıdır. Böyle bir risk olduğu düşünülen bireylerin oturması veya uzanması sağlanmalıdır. Eğer senkop oluşursa, hastanın düşerek herhangi bir yerini incitmesi engellenmeye çalışılmalıdır ve hasta yatırılarak belirtileri düzelene kadar ayakları yukarıya kaldırılmalıdır.
Anafilaksi
Anafilaksi hızlı bir şekilde ortaya çıkan ve tıbbi bir aciliyeti olan bir tablodur. Belirti ve bulguları:
• Kızarıklık, sıcaklık, döküntü, eritem, yumuşak doku ödemi, kaşıntı
• Ağızda kuruma, dudaklarda, dilde ve boğazda şişme, hapşırma, burun akıntısı, konjesyon • Ses (nefes darlığı), göğüs sıkışması, morarma
• Taşikardi, hipotansiyon, zayıf nabız, baş dönmesi, şok, kalp dolaşım sistemi kollapsı • Kramplarla seyreden karın ağrısı, bulantı, kusma, ishal
Anafilaksi tablosu ile karşılaşma durumunda ilk yaklaşım 1:1000 (aköz)’lik epinefrin’in 0.01 ml/kg subkutan olarak uygulanmasıdır. Bu doz her 10–20 dakikada bir tekrarlanabilir ve aşının emiliminin yavaşlatılması amacıyla, aşının uygulandığı bölgeye enjekte edilebilir.
Ek olarak, her 4-6 saatte bir oral, intramusküler veya intravenöz olarak Diphenhidramine gibi bir antihistaminik 1-2 mg/kg (her dozda maksimum 100 mg’ı aşmayacak şekilde) uygulanabilir. Hasta uzun bir süre takip edilmeli ve durumu bir miktar düzeldiğinde ya da stabil hale geldiğinde uzun etkili epinefrin enjeksiyonu yapılıp, takip eden 24 saat içinde oral antihistaminik alması önerilerek eve gönderilebilir.
Daha ciddi vakalarda acil medikal müdahale yapılmalıdır. Hastaya solunum yolunun açılması, oksijen desteği sağlanması, damardan (IV) izotonik sıvı takviyesi ile tansiyon kontrolünün sağlanması gibi yoğun tıbbi acil müdahale yapılması gerekebilir. 1:10.000 dilüsyonda epinefrin (1:1000 (aköz) epinefrini fizyolojik salinle 10 kat sulandırarak hazırlanır) 0.1 ml/kg
| Acil durumlar için bulundurulması gereken malzemeler |
| Ekipman |
İlaçlar |
Oksijen
Tek yönlü valfi ve ambu cihazı olan solunum maskesi
Laringoskop
Yüz maskesi ve nazal kanül
Pediatrik ve erişkin hava yolu
Cricothyroidotomi için birtüri ve 11 gauge iğne
Stetoskop
Uygun cuff ile birlikte sfingomanometre
Dil basağı
Turnike
Işık kaynağı
5/8" iğnesi olan tüberkülin şırındgası
1" iğnesi olan 3 cclik şırıngalar
IV sıvılar tüpler
|
Ephineprin 1:1000 (aköz) subkutan enjeksiyon için
Kortikosteroidler (metilprednizolon, prednizon, hidrokortizon)
H1 antihistaminler (difenhidramin, hidroksizin)
H2 antihistaminler (simetidin, ramitidin)
Beta 2 agonistler (albuterol) |
|