HIB (HAEMOPHİLUS İNFLUENZAE TİP B)

Hib hastalığının etkeni nedir?
Hib hastalığı Haemophilus influenzae adındaki bir bakteri ile meydana gelir. Bu bakterinin“a” harfinden “f” harfine kadar sınıflandırılan 6 farklı tipi vardır. Bu tiplerin içinden tip b, bu bakterinin sebep olduğu ciddi hastalıkların %95’inin etkenidir ve Hib aşısı da tip b’ye karşı korumaktadır.

Hib hastalığı nasıl bulaşır?
Hib hastalığı kişiden kişiye direkt temas veya solunum yoluyla yayılır. Hib bakterisi burun
ve boğazda hastalık yapmadan barınır (taşıyıcı olarak) ancak zaman zaman akciğere veya
kana ulaşarak ciddi hastalığa neden olur.

Hib bakterisi bulaştıktan ne kadar süre sonra hastalığın belirtileri görülür?
Hib hastalığının kuluçka dönemi bilinmemektedir ancak birkaç gün kadar kısa olabilmektedir.

Hib hastalığının belirtileri nelerdir?
Ciddi Hib hastalığı geçiren kişilerde belirtiler Hib bakterisinin hastalık yaptığı bölgeye göre değişmektedir (aşağıdaki soruya bakınız).

Hib hastalığı ne kadar ciddidir?
Hib hastalığı çok ciddi olabilir. Ciddi Hib hastalığının en sık görülen tipi beyni saran zarın iltihabı yani menenjittir. Ciddi Hib hastalığı vakalarının yarısından fazlasını menenjitler oluşturmaktadır (vakaların %50-65’i). Hib menenjitinin belirtileri ateş, şuur bulanıklığı ve ense sertliğidir. Menenjite bağlı ölüm oranı 100 çocukta 2-5 arasındadır (%2-5). Ek olarak menenjit geçiren çocukların %15-30’unda körlük, sağırlık ve zeka geriliği gibi kalıcı nörolojik hasarlar gelişmektedir.

Hib hastalıklarının diğer %17’sini epiglottit oluşturur. Epiglottit boğazda solunum yolunu tıkayıp solunumu engelleyebilecek ve hayati tehlike yaratacak derecede şişliğe neden olan bir enfeksiyondur.

Diğer ciddi Hib enfeksiyonları; eklem enfeksiyonu (%8), cilt enfeksiyonu (%6), zatürre (%15) ve kemik enfeksiyonudur (%2).

Hib hastalığının tedavisi var mıdır?
Hib hastalığı 10-14 gün süreyle antibiyotiklerle tedavi edilmektedir. Vakaların büyük kısmının hastaneye yatması gerekmektedir. Antibiyotik tedavisine rağmen Hib menenjiti geçiren çocukların yaklaşık %5’i hastalık nedeniyle hayatını kaybetmektedir.

Hib hastalığı birden fazla kez geçirilebilir mi?
Evet. Hib hastalığını geçiren çocuk yeterli düzeyde koruyucu antikor geliştiremeyebilir. Ciddi Hib hastalığı geçiren ve iyileşen 24 aylıktan küçük çocuklar hastalığa karşı bağışık ve korunuyor olarak kabul edilmemeli ve en kısa zamanda Hib aşısı olmalıdır.

HIB AŞISI

Hib aşısı ne tür bir aşıdır?
Hib konjuge aşısı, inaktive (ölü) bir aşıdır ve Hib bakterisinin polisakkarid kapsülünün bir proteine kimyasal olarak bağlanması ile oluşturulmaktadır.

Hib aşısı nasıl uygulanmaktadır?
Hib aşısı kas içine enjeksiyon şeklinde uygulanmaktadır.

Piyasada bulunan tüm Hib aşıları birbirinin yerine kullanılabilir mi?
Tüm konjuge Hib aşıları gerekli olan durumlarda (ilk uygulanan aşı bulunamıyor veya adı bilinmiyorsa) birbirinin yerine uygulanabilir.

Kimler Hib aşısı olmamalıdır?
Tüm bebekler (eğer aşılanmamalarını gerektirecek özel bir rahatsızlıkları yoksa) rutin aşılama şemasının bir parçası olarak Hib aşısı olmalıdır. Hib hastalığı 5 yaşından büyük çocuklarda nadir olarak görüldüğü için Hib aşısının 5 yaşından büyük çocuklara rutin olarak uygulanması önerilmemektedir.

Hib aşısının 5 yaş veya daha büyük olan kişilere uygulanması öneriliyor mu?
Ciddi Hib hastalığı için risk taşıyan grupta bulunan büyük çocuklar ve erişkinler Hib aşısı ile aşılanabilirler. Dalağı olmayan veya işlev görmeyen kişiler (örneğin, orak hücreli anemisi olan veya dalağı alınmış olan kişiler), bağışıklık sistemi yetmezliği olanlar, HIV enfeksiyonu ve kanser kemoterapisi nedeniyle bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler, Hib hastalığı için risk taşıyan grupta olan kişilerdir. Hib hastalığı için yüksek risk grubunda olan kişiler daha önce hiç Hib aşısı olmamışlarsa en az bir doz Hib aşısı ile aşılanmalıdırlar.

Çocukluk çağındaki Hib aşılaması için kaç doz Hib aşısı uygulanması gerekmektedir?
Hib aşısının uygulanma yaşına göre üç veya dört doz olarak uygulanması gerekmektedir. Hib aşılarına bebek ikinci ayını tamamladığında başlanmalı ve bir veya iki ay araylaüç doz olarak ilk seri uygulanmalı 2., 3., 4. veya 2., 4., 6. aylarda ve 12-15. ayda tekrar (güçlendirme) dozu uygulanmalıdır.

Hib aşısı 6 haftalıktan küçük çocuklara uygulanmamalıdır.

18 aylık bebeğime hiç Hib aşısı yaptırmadım. Hala üç ya da dört doz Hib aşısı olmasına
gerek var mı?
Bir yaşından büyük çocuklara (1-5 yaş arasındaki) Hib aşısı tek doz olarak uygulanmalıdır.

Hib aşısı yaptırdığım zaman çocuğum bir daha hiç menenjite yakalanmayacak diye düşünebilir miyim?
Hayır. Çünkü menenjite sadece Hib bakterisi değil başka bakteri ve virüsler de neden olmaktadır. Hib aşısı sadece Hib bakterisinin neden olduğu menenjitten koruyacaktır.

Hib aşısı ne kadar güvenilir bir aşıdır?
Hib konjuge aşısını takiben yan etki görülme ihtimali nadirdir. En sık görülen yan etkiler aşı yerinde kızarıklık, şişlik ve sıcaklık artışı gibi lokal yan etkilerdir. Aşılanan 20 çocuktan birisinde 38.5ºC’ye kadar ateş görülebilir.

Hib aşısı ne kadar etkin bir aşıdır?
Ciddi Hib hastalığına karşı koruyucu bağışıklık geliştirmede tüm Hib aşıları başarılıdır. İki veya üç doz Hib aşısı sonrası, aşılanan çocukların %95’inden fazlası korunmaktadır.

Kimler Hib aşısı olmamalıdır?
Hib aşısına karşı daha önce ciddi derecede alerjik reaksiyon gösteren kişilere uygulanmamalıdır. 6 haftalıktan küçük çocuklara uygulanmamalıdır. Orta veya ciddi derecede hastalığı olan kişilerin hastalıkları düzelene kadar aşılamayı ertelemeleri önerilmektedir.

Hib aşısı Hib hastalığına neden olur mu?
Hayır.