KABAKULAK

Kabakulağın etkeni nedir?
Kabakulak, kabakulak virüsünün (Mumps) neden olduğu bir hastalıktır.

Kabakulak virüsü nasıl yayılır?
Kabakulak virüsü kişiden kişiye hava (solunum) yoluyla yayılır. Kızamık veya su çiçeğinden daha az bulaşıcıdır.

Kabakulak virüsü bulaştıktan ne kadar süre sonra hastalığın belirtileri ortaya çıkar?
Kabakulağın kuluçka dönemi ortalama 14-18 gün arasındadır. Ancak 14-25 gün arasında değişir.

Kabakulağın belirtileri nelerdir?
Kabakulak virüsünü alan kişilerde ilk belirtiler genellikle baş ağrısı, iştahsızlık ve düşük düzeyde ateş gibi spesifik olmayan belirtilerdir. Kabakulağın en çok bilinen belirtisi kulakların hemen altındaki tükrük bezlerinin (parotid bezlerin) şişmesidir. Bu şişlik kabakulak virüsünü alan çocukların %30-40’ında görülür. Kabakulak virüsünü alan kişilerin %20’ye yakını hiçbir hastalık belirtisi göstermezler ve
diğer bir %40-50’lik kısmı sadece spesifik olmayan veya solunum yolu belirtileri ile hastalığı geçirirler.

Kabakulak ne kadar ciddi bir hastalıktır?
Kabakulak çocuklarda genellikle hafif seyreden bir hastalıktır. Erişkinlerde hastalık daha ciddi seyredebilir ve daha fazla komplikasyon gelişlebilir.

Kabakulağa bağlı olarak gelişlmesi muhtemel komplikasyonlar nelerdir?
Kabakulağa bağlı olarak merkezi sinir sisteminin tutulumu (menenjit) sık görülen bir komplikasyondur ancak çoğunlukla ciddi değildir. Kabakulak geçiren kişilerin yaklaşık %15’inde görülen menenjit, baş ağrısı ve ense sertliği ile seyreder ve çoğunlukla kalıcı bir hasar bırakmadan düzelir.

Erişkin erkeklerin %50’ye yakını kabakulağa bağlı bir komplikasyon olarak testis tutulumu (orşit) yaşar. Testis tutulumuna bağlı ağrı, şişlik, bulantı, kusma, ateş ve haftalarca devam eden bir hassasiyet görülür. Testis tutulumuna bağlı kısırlık nadir görülen bir durumdur. Hamileliğinin ilk üç ayında kabakulak geçiren kadınlarda düşük görülme ihtimali artmaktadır. Ancak kabakulağa bağlı doğumsal sakatlıklar gelişltiğine dair bir kanıt yoktur. Bir veya iki kulakta sağırlık yaklaşık her 20.000 kabakulak vakasından birinde oluşabilmektedir.

Kabakulağın tedavisi var mıdır?
Kabakulağın tedavisi yoktur. Sadece yatak istirahati, sıvı takviyesi ve ateş düşürme gibi destekleyici tedavi uygulanır.

Kabakulak geçiren bir kişi ne kadar süreyle hastalığı bulaştırabilir?
Kabakulağın bulaştırıcı olduğu dönem yaklaşık 7 gündür. Bulaşıcılığın hastalığın belirtileri başlamadan üç gün öncesinden başlayıp, belirtiler başladıktan sonraki dört gün boyunca devam ettiği kabul dilmektedir.

Çocuğumun kabakulak virüsü ile karşılaştığını düşünüyorum. Ne yapabilirim?
Eğer çocuğunuz KKK aşısı olmamış ve kabakulağa karşı bağışıklık kazanmamış ise karşılaşma sonrasında eğer çocuğunuz hali hazırda enfekte olduysa çocuğunuzun aşılanması hastalığı geçirmesini önlemeyecektir. Bununla birlikte eğer çocuğunuz virüsle karşılaştıktan sonra enfekte olmadıysa aşı onu ileride karşılaşabileceği kabakulak enfeksiyonuna karşı koruyacaktır.

Kabakulak bir kereden fazla kez geçirilebilir mi?
Hayır.

KABAKULAK AŞISI

Kabakulak aşısı ne tip bir aşıdır?
Kabakulak aşısı canlı zayıflatılmış virüs aşısıdır. Kabakulak aşısı KKK aşısının (kızamık, kızamıkçık, kabakulak) içinde kombine olarak uygulanmaktadır.

Kabakulak aşısı nasıl uygulanmalıdır?
KKK aşısı subkutan (cilt altına) uygulanmalıdır.

Kimler kabakulak aşısı olmalıdır?
Kabakulak aşısının tüm çocuklar ve hastalığı geçirmemiş veya aşılanmamış erişkinlere
uygulanması önerilmektedir.

Çocuğum ilk kabakulak aşısını ne zaman olmalıdır?
İlk doz KKK aşısı bebeğiniz ilk yaşını doldurduğunda (12 aylık) uygulanabilmektedir. İlk doz için önerilen uygulama yaşı 12-15 aydır. 12. aydan önce uygulanan KKK aşısı geçerli kabul edilmemektedir. Kızamığın salgın halinde görüldüğü ülkemizde bebekleri erken dönemde korumaya alabilmek için kızamık aşısının bebeklere 9 aylıkken uygulanması önerilmektedir. Bu durumda ilk doz KKK aşısının bebeklere 15. aylarını tamamladıklarında uygulanması önerilmektedir.

Çocuğum ikinci doz KKK aşısını ne zaman olmalıdır?
İkinci doz KKK aşısının çocuklara genellikle 4-6 yaş arasında, okul veya kreşe başlama öncesinde uygulanması önerilmektedir. Bununla birlikte ikinci doz ilk doz KKK aşısından dört hafta geçtikten sonra herhangi bir zamanda uygulanabilmektedir.

KKK aşısı ne kadar güvenilir bir aşıdır?
Kabakulak aşısı çok güvenilir bir aşıdır. Aşıdan sonra görülen ateş, döküntü gibi yan etkilerin çoğu hafiftir ve genellikle aşının içerisinde bulunan kızamık ve kızamıkçık içeriklerine bağlıdır.

KKK aşısından sonra görülen yan etkiler nelerdir?
Ateş en sık görülen reaksiyondur ve aşılananların %5-15’inde görülebilir. Yine aşılananların %5’inde hafif döküntü görülebilir. KKK aşısı ile aşılanan erişkin kadınlarda ise %25 oranında ağrı, kızarıklık veya şişlik gibi geçici eklem bulguları görülebilmektedir. Alerjik reaksiyonlar gibi daha ciddi reaksiyonlar nadirdir.

KKK aşısı ne kadar etkindir?
İlk doz KKK aşısından sonra aşılananların yaklaşık %95’i kabakulağa karşı bağışık hale gelir ve korunur. İkinci doz KKK aşısının uygulanmasının amacı ilk dozda bağışıklık gelişlmemiş olan %5’lik grubun ağışıklık gelişltirmesini sağlamaktadır. İkinci doz kişilerin ayrıca kızamık ve kızamıkçığa karşı bağışıklamasında da ikinci bir şans vermektedir.

Kimler kabakulak aşısı olmamalıdır?
İlk doz KKK aşısından sonra ciddi alerjik reaksiyon gelişlen kurdeşen, ağız ve boğazda şişme, nefes almada güçlük gibi) kişiler ikinci doz KKK aşısı olmamalıdır.

Hamile kadınlar KKK aşısı olmamalıdır. KKK aşısı ile aşılanan doğurgan yaştaki kadınlar aşıdan sonra en az dört hafta süreyle hamile kalmamalıdır. Ciddi bağışıklık sistemi yetmezliği olan kişiler (örneğin doğumsal bağışıklık sistemi yetersizliği olanlar, AIDS, lösemi, lenfoma, yaygın malignitesi olanlar (kanser) veya bağışıklık sistemini zayıflatan tedavi alan kişiler gibi) KKK aşısı olmamalıdır.

Aşı kabakulağa neden olur mu?
Hayır.