KIZAMIKÇIK (Alman Kızamığı)

Kızamıkçığın etkeni nedir?
Kızamıkçığa bir virüs (Rubella) neden olmaktadır.

Kızamıkçık nasıl yayılır?
Kızamıkçık kişiden kişiye hava (solunum) yoluyla yayılır ve orta derecede bulaşıcıdır.

Kızamıkçık virüsü ile karşılaştıktan ne kadar süre sonra hastalığın belirtileri ortaya çıkar?
Kızamıkçığın kuluçka dönemi 12-23 gün arasında değişir. Hastalığın belirtileri genellikle hafiftir ve %30-50 oranında yoktur veya çok belirsizdir.

Kızamıkçığın belirtileri nelerdir?
Kızamıkçık geçiren çocuklarda ilk belirti genellikle yüzde başlayıp aşağıya vücuda yayılan döküntüdür. Büyük çocuklar ve erişkinlerde döküntü öncesinde genellikle ilk belirti olarak düşük düzeyde ateş, boyundaki veya kulak arkasındaki lenf bezlerinde şişme (swollen glands) ve üst solunum yolu enfeksiyonu bulguları görülür. Erişkin kadınlarda bir aya kadar parmaklarda, dirseklerde ve dizlerde ağrı ve sertlik gelişebilir. İnsanların yarısına yakınında kızamıkçık virüsü hiçbir bulgu vermez.

Kızamıkçık ne kadar ciddidir?
Kızamıkçık çocuklarda genellikle hafif bir hastalıktır. Kızamıkçık erişkinlerde daha fazla komplikasyona yol açar. Kızamıkçık ile ilgili esas endişe hamile kadınlarda kızamıkçık enfeksiyonunun etkileridir. Hamileliğin ilk üç ayı içinde geçirilen kızamıkçık bebeğin ölümüne, erken doğumuna ve pek çok ciddi doğumsal sakatlığa neden olur.

Kızamıkçığın komplikasyonları nelerdir?
Genellikle erişkinlerde olmak üzere 5.000 vakada bir ensefalit (beyin enfeksiyonu) oluşabilmektedir. Trombosit sayısında düşüş ve kanama gibi nadiren geçici kan problemleri oluşabilir. Kızamıkçık geçiren kadınların eklemlerinde sıklıkla ağrı ve/veya şişlik
görülebilmektedir ancak bu belirtiler de geçicidir.
Kızamıkçığa bağlı en ciddi komplikasyon doğumsal kızamıkçık sendromudur. Bu sendrom, anne karnında gelişmekte olan bebek üzerinde kızamıkçık virüsünün yarattığı etki ile meydana gelmektedir. Hamileliğin ilk üç ayı içerisinde kızamıkçık virüsü ile enfekte olan bebeklerin %95’i sağırlık, göz defektleri, kalp defektleri, zeka geriliği gibi doğumsal bir sakatlıkla doğmaktadır. Hamileliğin erken dönemi (ilk 12 hafta içinde) enfeksiyonun en tehlikeli olduğu dönemdir. Kızamıkçık enfeksiyonuna bağlı sakatlık görülme ihtimali enfeksiyon hamileliğin geç dönemlerinde geçirilirse azalmaktadır (20 haftalık hamilelikten
sonra).

Kızamıkçığın tedavisi var mıdır?
Kızamıkçığın tedavisi yoktur. Sadece yatak istirahati, sıvı takviyesi ve ateş düşürme gibi destekleyici tedavi uygulanır.

Kızamıkçık geçiren bir kişi ne kadar süreyle hastalığı bulaştırabilir?
Kızamıkçık döküntüler başladıktan sonra en bulaşıcıdır ancak kızamıkçık virüsü döküntüler başlamadan 7 gün öncesinden 5-7 gün sonrasına kadar bulaştırılabilir.

Çocuğumun kızamıkçık virüsü ile karşılaştığını düşünüyorum. Ne yapmalıyım?
Eğer çocuğunuz kızamıkçık aşısı olmadı ve kızamıkçığa karşı bağışık değilse, virüs ile karşılaştıktan sonra enfekte olduysa aşılanması hastalığın gelişmesini önlemeyecektir. Ancak çocuğunuz virüs ile karşılaştıktan sonra enfekte olmadıysa kızamıkçık aşısı ile aşılanması onu ileride gelişebilecek infeksiyondan koruyacaktır.

Kızamıkçık bir kereden fazla geçirilebilir mi?
Kızamıkçığın ikinci kez geçirilmesinin çok nadir bir olasılık olduğuna inanılmaktadır.

KIZAMIKÇIK AŞISI

Kızamıkçık aşısı nasıl bir aşıdır?
Kızamıkçık aşısı canlı zayıflatılmış virüs aşısıdır. Kızamıkçık aşısı KKK (kızamık, kızamıkçık, kabakulak) üçlü aşısı şeklinde bulunmaktadır.

Kızamıkçık aşısı nasıl uygulanmalıdır?
KKK aşısı subkutan (cilt altına) enjeksiyon şeklinde uygulanmaktadır (kol veya bacaktaki yağlı doku).

Kimler kızamıkçık aşısı olmalıdır?
Kızamıkçık aşısı kızamıkçık geçirmemiş ve aşılanmamış tüm çocuklar, adolesanlar (ergen) ve erişkinlere önerilmektedir. Doğurgan yaştaki tüm kadınların hamile kalmadan önce kızamıkçığa karşı bağışıklanmış olduklarından emin olmak özellikle önemlidir.

İlk kızamıkçık aşısı ne zaman yapılmalıdır?
İlk doz KKK aşısı bebeklere 12. aylarını tamamladıklarında veya daha sonra uygulanabilir. İlk doz için önerilen aralık 12-15. aylar arasıdır. 12. aydan önce uygulanan doz geçerli kabul edilmemelidir ve tekrarlanmalıdır.

İkinci doz KKK aşısı ne zaman uygulanmalıdır?
İkinci doz KKK aşısının çocuklara genellikle kreş veya okula başlamadan önceki dönemde, 4-6 yaşlar arasında uygulanması önerilmektedir. Ancak ilk dozdan sonra en az dört hafta geçmiş olması koşuluyla herhangi bir dönemde uygulanabilmektedir.

Kızamıkçık aşısı ne kadar güvenilirdir?
Kızamıkçık aşısı çok güvenilir bir aşıdır. KKK aşısından sonra görülen yan etkilerin büyük çoğunluğu hafiftir (ateş, döküntü) ve aşının içerisindeki kızamıkçık içeriğine bağlıdır.

Kızamıkçık aşısına bağlı olarak hangi yan etkiler bildirilmektedir?
Ateş en sık görülen reaksiyondur ve aşılananların %5-15’inde görülmektedir. Aşılanan kişilerin %5’inde hafif döküntü görülebilmektedir. KKK aşısı ile aşılanan erişkin kadınların eklemlerinde ağrı, şişlik ve kızarıklık gibi geçici belirtiler görülebilmektedir.

Alerjik reaksiyonlar gibi daha ciddi reaksiyonlar nadirdir.

Kızamıkçık aşısı ne kadar etkindir?
İlk doz KKK aşısından sonra aşılanan kişilerin yaklaşık %95’i kızamıkçığa karşı bağışıklık geliştirmektedir. İkinci doz KKK aşısının uygulanmasının nedeni ilk doz KKK aşısından sonra bağışıklık cevabı gelişmeyen %5’lik kesimin de bağışıklık cevabı geliştirmesini sağlamaktır.

Kimler kızamıkçık aşısı olmamalıdır?
İlk doz KKK aşısından sonra ciddi alerjik reaksiyon (ürtiker, ağız ve boğazda şişme, nefes alma güçlüğü) gelişen kişiler ikinci doz KKK aşısını olmamalıdır.

KKK aşısı canlı zayıflatılmış virüsler içerdiği için hamile kadınlar KKK aşısı olmamalıdır. Doğurgan yaştaki kadınlar KKK aşısı olduktan sonra en az dört hafta süreyle hamile kalmamalıdır. Ciddi derecede bağışıklık sistemi yetersizliği olan kişiler KKK aşısı olmamalıdır. Bu kişiler doğumsal bağışıklık sistemi yetersizliği olanlar, AIDS, lösemi, lenfoma,yaygın malignite (kanser) veya yüksek doz steroid ve bağışıklık sistemini zayıflatan tedavi alanlardır.

Belirtisiz HIV enfeksiyonu olan kişilerin kızamıkçık aşısı olmaları dikkate alınmalıdır.

Hamile olduğumu bilmeden kızamıkçık aşısı ile aşılandıysam ne olur?
Kızamıkçık aşısının canlı zayıflatılmış virüs içermesi ve hamilelikte kullanılması sırasında teorik olarak hastalığa neden olma ve bebeği etkileme riski göz önünde bulundurularak hamile kadınların kızamıkçık aşısı olmamaları önerilmektedir. Şu ana kadar hamilelikleri sırasında yanlışlıkla bu aşıyı olan çok sayıda kadının doğumları sırasında bebekleri ile ilgili araştırma yapılmıştır. 1971 yılından 1989 yılına kadar olan dönemde hamilelikleri sırasında kızamıkçık aşısı olan 321 anneden doğan 324 bebekte doğumsal kızamıkçık sendromuna ait herhangi bir bulgu bulunamamıştır. Kızamıkçık aşısına bağlı olarak anne karnındaki bebeğin etkilenmesi ihtimali son derece düşük, hatta sıfır olduğu için, hamile olduğunu bilmeden kızamıkçık aşısı ile aşılanan hamilelerin hemen gebeliğini sonlandırmaktansa hamileliğin yakından izlenmesi ve kişisel değerlendirme yapılması önerilmektedir.

Kızamıkçık aşısı kızamıkçığa neden olur mu?
Hayır.