Difteri nasıl yayılır?



Difteri’ye neden olan bakteri mikrobu alan kişinin ağız, boğaz ve burnunda yaşar ve diğer insanlara öksürme veya hapşırma yoluyla yani solunum yoluyla bulaşır. Nadiren ciltteki yaralardan direkt temasla veya difterili kişinin yaralarından sıvının bulaştığı nesnelere dokunma yoluyla da bulaşabilir.

Difteri mikrobunu aldıktan ne kadar süre sonra hastalığın belirtileri başlar?

Difteri’nin kuluçka süresi kısadır: 2-5 gündür. Bu süre en az 1 gün ile en fazla 10 gün arasında değişir.

Difterinin belirtileri nelerdir?

Difteri’nin başlangıç belirtileri boğaz ağrısı, hafif ateş ve titreme ile soğuk algınlığına benzer. Hastalık genellikle boğazın arka duvarında, nefes almayı ve yutmayı güçleştiren kalın bir zar tabakasına neden olur.  Boğaz dışında, burun, ses telleri (larinks), göz, vajina ve cilt gibi  vücudun diğer bölgeleri de etkilenir. 

Difteri ciddi bir hastalık mıdır?

Difteri ciddi bir hastalıktır ve hastalığa yakalanan kişilerin %5-10’u hayatını kaybeder. Difteri’ye bağlı ölümlerin %20’ye yakını yani ölen her beş kişiden biri 40 yaşın üzeri veya 5 yaşın altındadır

Difteri’nin komplikasyonları (istenmeyen sonuçları) nelerdir?

Difteri’nin komplikasyonlarının büyük kısmı difteri bakterisi tarafından salgılanan toksin veya zehire bağlıdır. En sık görülen komplikasyonları; anormal kalp atımlarına neden olan ve kalp ritmini bozan kalp tutulumu ve bazı kaslarda geçici felce neden olan sinir tutulumudur. Eğer felç diyaframı etkilerse (solunum için gerekli olan ana kas) hasta kişide zatürre veya solunum yetmezliği gelişebilir. Boğazda görülen difteri’de boğazın arka duvarında oluşan kalın zar tabakası ciddi solunum problemlerine ve hatta boğulmaya neden olabilir.

Difteri’nin tedavisi var mıdır?

Difteri geçirmekte olan bir kişi ne kadar süreyle hastalığı bulaştırabilir?

Difteri, antibiyotik kullanmaya başladıktan 48 saat sonrasından itibaren bulaştırıcılığını kaybeder. Bununla birlikte bazı kişiler antibiyotik tedavisine rağmen bakteriyi taşımaya devam ederler ve tedavi tedavinin hastada 3 kez peş peşe yapılan kültürlerin üçünde de negatif sonuç alınmadan tedavi kesilmemelidir.

Difteri geçirmekte olan bir kişiye bakım veren kişilerde standart temas profilaksisi (önleme yönelik tedavi) önlemleri alınmalı ve bu kişilerin difteri’ye karşı tam olarak aşılı olduklarından emin olunmalıdır.

Bir kereden fazla difteri geçirmek mümkün müdür?

Evet. Difteri geçiren kişiler, hastalıkları düzelir düzelmez mutlaka difteri’ye karşı aşılanmalıdır.

DİFTERİ AŞISI

Ne çeşit bir aşıdır?

Difteri aşısı toksoid aşı olarak adlandırılan inaktive (ölü) toksin aşısıdır. Difteri’ye neden olan bakteri sıvı besi yerinde çoğaltılır, saflaştırılır ve toksini inaktive edilir.

Aşı nasıl uygulanır?



Difteri aşısı kas içine uygulanır.

Kimler difteri aşısı olmalıdır?



Tüm bebek ve çocuklar rutin aşılama şemalarına uygun olarak beş doz difteri, tetanoz, boğmaca (DTB) aşısı olmalıdır. 

Difteri, tetanoz, boğmaca aşısı (DTB) kaç doz uygulanmalıdır?

Bebeklere DTB aşısı 2., 4., 6. ve 18. aylarda olmak üzere dört dozluk seri şeklinde uygulanır. 5. doz aşı, rapel doz (güçlendirme dozu), dördüncü doz geç yapılmadığı sürece (dört yaşından önce yapılması durumunda) 4-6 yaş arasında önerilmektedir.

Difteri aşısıyla elde edilen bağışıklık düzeyi zamanla azaldığı için, on yılda bir tekrar doz erişkin tip difteri, tetanoz aşısı (Td) yapılmalıdır.

Difteri aşısı:

·         difteri, tetanoz, boğmaca aşısı şeklinde (DTB veya DTaB) üçlü aşı;

·         difteri, tetanoz, boğmaca, çocuk felci (DTB/IPV) veya difteri, boğmaca, tetanoz ve Hib menenjit aşısı (DTB/Hib) olarak dörtlü aşı

·         difteri, tetanoz, boğmaca, çocuk felci ve Hib menenjiti (DTB/IPV/Hib) olmak üzere beşli aşı şeklinde bulunmaktadır.

Çocuklara 2., 4., ve 6. aylarda 3 doz (2., 3., ve 4. aylarda da ve 18. ayda tekrar doz olmak üzere toplam dört doz olarak önerilir. Bu aşının güçlendirme dozunun okul öncesi dönemde 4-6 yaşlarda uygulanması gerekmektedir.

Difteri geçiren bir kişi ile aynı evde bulunan yakın temastaki kişilere yaşa bağlı olarak seçilecek olan aşı ile tek doz difteri aşısı uygulanabilir.

Yedi yaşından büyüklere difteri aşısı erişkin tip difteri aşısı şeklinde uygulanmalıdır.

Difteri, tetanoz, boğmaca aşısı ile aşılama şeması

Doz                              Yaş                               Minimum Aralık

1.doz                            2 ay                                       --------

2.doz                            4 ay                                       4 hafta

3.doz                            6 ay                                       4 hafta

4.doz                            15-18 ay arası                         6 ay

Güçlendirme                  4-6 yaş                                   --------

Çocukluğunda difteri aşısı ile aşılanmamış olan kişiler erişkin yaşta aşılanmalı mıdır?

Evet. Çocukluğunda tetanoz ve difteri aşısı olup olmadığı bilinmeyen erişkinler veya yedi yaşından büyük çocuklar 3 doz olarak primer seri difteri-tetanoz aşılarını olmalıdırlar. İlk iki dozun arasında 4 – 8 hafta kalmalıdır ve 3. doz ise ikinci dozdan 6-12 ay sonra uygulanmalıdır. Erişkin tip difteri tetanoz aşısı (Td) hem difteri’den hem de tetanoz’dan korumaktadır.

Difteri, tetanoz, boğmaca aşısı ne kadar güvenilirdir?

Pek çok kişi bu kombine aşılara karşı ciddi reaksiyon geliştirmez. En sık görülen reaksiyonlar enjeksiyon bölgesinde ağrı, kızarıklık ve şişlik gibi lokal reaksiyonlardır.  Diğer muhtemel reaksiyonlar hafif ateş, iştahsızlık, yorgunluk ve kusmadır. Tüm hücre difteri, tetanoz, boğmaca aşısı yerine, daha saflaştırılmış ve yan etkisi azaltılmış (asellüler) difteri, tetanoz, boğmaca aşılarının kullanılması bu hafif reaksiyonların daha da azalmasını sağlar.

Difteri, tetanoz, boğmaca aşısına bağlı hangi yan etkiler görülmektedir?

Yan etkisi azaltılmış (asellüler) difteri, tetanoz, boğmaca aşılarına bağlı orta ve ciddi reaksiyon nadirdir. Bu reaksiyonlar aşı sonrası 3 saat veya daha fazla ağlama (bin çocukta bir oranında görülür) ve yüksek ateştir (16.000’de bir çocukta). Nöbet geçirme gibi daha ciddi reaksiyonlar daha da nadirdir.

Bu aşı ne kadar etkilidir?

Uygun aralıklarla yapılan (çocukta dört doz, erişkinde üç doz) primer aşı serisinden sonra aşılanan kişilerin %95’inin kanında koruyucu düzeyde antitoksin oluşur.

Kimler difteri aşısı olmamalıdır?

İlk doz difteri, tetanoz, boğmaca (DTB) aşısı sonrası alerjik reaksiyon gelimesi durumunda takip eden dozlar uygulanmamalıdır. Orta veya ciddi derecede hastalık geçiren kişiler tamamen iyileşene kadar aşılarını ertelemiştir.

Difteri, tetanoz, boğmaca (DTB) aşısına bağlı difteri gelişebilir mi?

Hayır.

Çocuklara uygulanan difteri, tetanoz, boğmaca aşısı (DTB) erişkinlere uygulanabilir mi? Erişkinlere uygulanan difteri, tetanoz (dT) aşısının farkı nedir?

Çocuklara uygulanan difteri, tetanoz, boğmaca aşısı (DTB) yedi yaşından büyük kişilere uygulanmaz. Çocuklara uygulanan aşı ile erişkilere uygulanan aşı arasında en büyük fark erişkin aşısının boğmaca içermemesi ve içerdiği difteri toksoidinin miktarının farklı olmasıdır. Çocuklara uygulanan difteri aşısı (büyük “D” ile gösterilir), erişkin tip difteri aşısından (küçük “d” ile gösterilir) 3-5 kat daha fazla difteri toksoidi içerir.  Boğmaca aşısı uygulanamayan çocuklara difteri, tetanoz aşısı (DT) uygulanabilir ve  erişkin tip difteri, tetanoz aşısı (Td) erişkinler ve yedi yaşın üzerindeki kişilerde ve rapel dozlarda kullanılabilir.