|
|
|
ACIP 2005-2006 ERİŞKİN BAĞIŞIKLAMA ŞEMASI ÖNERİLERİ
(ÖZEL KLİNİK DURUMLARDA)
Bu gruptaki herkese uygulanabilir
Tıbbi veya etkenle karşılaşma nedeniyle aşılanma
Aşılanmamalı
|
|
Hamilelik |
Doğumsal Bağışıklık yetmezliği, Lösemi, Yaygın Malignite, Alkilleyici ajanlarla tedavi, BOS kaçağı, Antimetabolitler, Radyasyon veya yüksek doz uzun süreli kortikosteroid |
Diabet, Kalp hastalığı, Kronik Akciğer Hastalığı, Kronik Karaciğer Hastalığı (Kronik Alkolizm dahil) |
Aspleni (hastalık nedeniyle veya alınmış olması), Terminal kompleman komponent eksiklikleri |
Böbrek Yetmezliği, Son Dönem Böbrek Hastalığı, Hemodiyaliz hastaları ve Pıhtılaşma Faktörü alıcıları |
HIV enfeksiyonu
|
Sağlık çalışanları |
|
Tetanoz,
difteri (Td)1 |
Her 10 yılda bir tek doz |
|
Kızamık, kızamıkçıkkabakulak (KKK)2 |
|
1 veya 2 doz |
|
Su çiçeği3 |
|
2 doz (0, 4-8 hafta) |
|
2 doz |
|
Grip4 |
Her yıl 1 doz |
|
Her yıl 1 doz |
|
Pnömokok5,6 |
1-2 doz |
1-2 doz |
1-2 doz |
|
Hepatit A7 |
2 doz (0,6-12 veya 0,6-18 ay) |
|
Hepatit B8 |
3 doz (0,1-2,4-6 ay) |
3 doz (0,1-2, 4-6) |
|
Meningokok9 |
1 doz |
1 doz |
1 doz | Notlar
- Tetanoz ve difteri (Td) – Primer aşılama serisini tamamladığı kesin olmayan bireyler, Td aşısının primer serisini tamamlamalıdır. Erişkinler için primer aşılama 3 doz olarak yapılmalıdır. İlk 2 doz bir ay ara ile uygulanmalı ve ikinci dozdan 6-12 ay sonra üçüncü doz yapılmalıdır. Eğer kişi 3 dozluk seriyi yaptırmışsa ve son dozunu 10 yaşından önce olmuşsa tek doz tekrarı uygulanmalıdır (MMWR 1991; 40 (RR-10):1-21). Amerikan Hekimler Birliğinin, erişkin aşı şemasında Td aşısı için önerdiği ikinci opsiyon, pediatrik aşı şemasını, ergen ve genç erişkin Td aşı şemalarını tam olarak yaptırmış olan 50 yaşındaki kişilere tek doz Td uygulanmasıdır.
- Kızamık, Kızamıkçık, Kabakulak aşılaması (KKK) – Kızamık geçirmemiş veya aşılanmamış ya da kızamığın endemik görüldüğü ülkelere seyahat edecek kişilere 2 doz KKK aşısı uygulanmalıdır. İkinci doz KKK aşısı 1) bir salgın varsa, ya da kişi yakın zamanda kızamık ile temas varsa, 2) daha önce ölü kızamık aşısı ile aşılanmışsa, 3) lise öğrencileri, 4) sağlık merkezlerinde çalışanlar, 5) uluslar arası yolculuk yapmayı planlayanlara uygulanmalıdır. KKK veya tek kızamık aşısı, ciddi bağışıklık yetmezliğine neden olan HIV enfeksiyonlu kişilerde uygulanmamalıdır. Kabakulak komponenti için: Tek doz KKK aşısı korunma için yeterlidir. Kızamıkçık komponenti: Doğurgan yaştaki kadınlarda kızamıkçık aşısı yaptırıp yaptırmadıkları rutin olarak sorgulanıp, daha önce kızamıkçık aşısı yaptırıp yaptırmadığı açık değilse veya yaptırmamışsa KKK uygulanmalıdır. Doğurgan yaştaki kadınlarda kızamıkçık bağışıklığı olup olmadığı rutin olarak taranmalı ve kadınlar konjenital kızamıkçık sendromu konusunda bilgilendirilmelidir. Hamile kadınlara uygulanmamalıdır ve aşıdan sonra en az 4 hafta süreyle hamile kalmamaları hatırlatılmalıdır. Kadın eğer hamile ise ve hastalığı geçirmemiş ve aşılanmamışsa doğumdan sonra en kısa süre içinde aşılanmalıdır (MMWR 1998; 47 (RR-8): 1-57).
- Su çiçeği aşılaması; Suçiçeği geçirdiğine dair güvenilir hikayesi olmayan veya serolojik olarak hastalığı geçirdiği gösterilemeyen ve hastalığın bulaşma riski taşıdığı su çiçeği geçirmemiş olan erişkinlere uygulanabilir. 1)immün yetmezliği olan kişilere bakım veren sağlık çalışanları ve immün yetmezlikli kişilerle aynı evde yaşayanlar gibi ciddi hastalık geçirme riski olan kişilerle yakın temasta olanlar, veya 2) bulaş riskinin veya mikropla karşılaşma riskinin yüksek olduğu gruplardaki kişiler (öğretmenler, kreş çalışanları, bakım evlerinde kalanlar ve çalışanlar, üniversite öğrencileri, cezaevlerindeki mahkumlar ve çalışanlar, askeri personel,11-18 yaş arasındaki ergenler ve çocuklarla birlikteaynı evde yaşayan erişkinler, doğurgan yaştaki kadınlar, hastalığa karşı bağışık olmayan ve uluslararası yolculuk yapanlar. Suçiçeğine karşı bağışıklık şu şekilde tanımlanmalıdır; 1) uygun yaşta uygulanmış olan suçiçeği aşısını gösteren doküman (örneğin 13 yaşından önce tek doz suçiçeği aşısı, 13 yaşından sonra 2 doz suçiçeği aşısı yapılmış olması); 2) Hekim teşhisi ile karar verilmiş, geçirilmiş suçiçeği hastalığı veya kişinin tariflediği tipik suçiçeği hastalığı; 3)hekim tarafından tanısı konmuş Herpes Zoster hikayesi; 4) Su çiçeğine karşı bağışıklığı laboratuarda gösterilmesi. Hamile kadınlara veya suçiçeği aşısı yapıldıktan sonraki ilk 4 hafta içinde hamile kalma olasılığı olan kadınlara suçiçeği aşısı uygulanmamalıdır. Hamile kadınların suçiçeği geçirip geçirmedikleri değerlendirilmelidir. Su çiçeğine karşı bağışık olmayan ve hamile olan kadınlara doğumdan sonra en kısa süre içinde suçiçeği aşısının ilk dozu uygulanmalıdır. Aşının ikinci dozu ilk dozdan 4-8 hafta sonra uygulanmalıdır.
- Influenza aşılaması – ACIP inaktive grip aşısını aşı bulunabildiği sürece aşağıdaki gruplar için önermektedir. Risk oluşturan tıbbi nedenler; kronik kalp veya akciğer (astım dahil) hastalıkları, diabet dahil kronik metabolik hastalıklar, böbrek yetmezliği, hemoglobinopatiler, immün sistem yetmezliğine neden olan hastalıklar (HIV enfeksiyonu veya ilaçlar), solunum fonksiyonlarını veya solunum yolu sekresyonlarını bozabilecek, aspirasyon riskini arttıracak herhangi bir durum (örneğin idrak bozukluğu, omurilik zedelenmesi, nöbet geçirmeye neden olan hastalıklar, nöromuskuler hastalıklar) ve influenza sezonunda hamile olan kadınlar. Asplenili kişilerde komplikasyonlu veya ciddi influenza riskine dair bir veri bulunmamakla birlikte asplenili kişilerde influenza ciddi hastalığa neden olabilecek sekonder bakteriyel enfeksiyonların gelişmesi açıcından bir risk oluşturmaktadır. Mesleki risk; Sağlık Çalışanları ve uzun süreli bakım üniteleri ve destek yaşam ünitelerinde görev yapan kişiler. Diğer risk grupları; bakım evlerinde ve uzun süreli bakım evlerinde kalanlar, yüksek risk altındaki kişilere grip bulaştıracak kişiler (hastalara evde bakım veren kişiler, hastalarla aynı evde yaşayanlar, doğumdan 23 aylık olana kadar bebeklerle aynı evde yaşayanlar veya onlara bakanlar, astımlı çocuklar, yaşlılara ve yüksek risk grubundaki hastalara bakım verenler ve onlarla aynı evde yaşayanlar) ve aşılanmak isteyen herkes (MMWR 2002;51 (RR-3):1-31).
- Pnömokok polisakkarid aşılaması – Tıbbi endikasyonlar; astım dışındaki kronik akciğer hastalığı, Kalp hastalığı, Diabetes Mellitus , kronik karaciğer hastalığı (alkol kullanımına bağlı siroz dahil), kronik böbrek yetmezliği veya nefrotik sendrom, fonksiyonel veya anatomik aspleni (splenektomi veya orak hücreli anemi), immün yetmezliğe neden olan durumlar (konjenital immün yetmezlik, HIV enfeksiyonu, lösemi, lenfoma, multipl myeloma, hodgkin hastalığı, yaygın malignite, organ veya kemik iliği transplantasyonu), alkilleyici ajanlarla kemoterapi, antimetabolitler ve uzun süreli sistemik kortikosteroidler.
Diğer endikasyonlar; bakım evlerinde kalanlar ve diğer uzun süreli bakım alanlar
(MMWR 1997; 47 (RR-8):1-24)
- Pnömokokal polisakkarid aşısı ile tekrar aşılama – Kronik böbrek yetmezliği veya nefrotik sendrom, fonksiyonel veya anatomik aspleni (orak hücreli anemi veya splenektomi), immün yetmezliğe neden olan durumlar (konjenital immün yetmezlik, HIV enfeksiyonu, lösemi, lenfoma, multipl myeloma, hodgkin hastalığı, yaygın malignite, organ veya kemik iliği transplantasyonu), alkilleyici ajanlarla kemoterapi, antimetabolitler va uzun süreli sistemik kortikosteroidler veya cochlear implantlar.Diğer endikasyonlar: Bakım evleri ve uzun süreli bakım ünitelerinde kalanlara, tek bir kereye mahsus olmak üzere, 5 yıl sonra tek doz.aşı uygulanmalıdır. 65 yaş ve üzerindeki kişiler eğer 5 yıldan daha uzun bir süre önce aşılandılarsa ve ilk aşılama sırasında 65 yaşından küçüklerse, bir kez tekrar doz aşı uygulanmalıdır.
- Hepatit A aşılaması: Tıbbi endikasyonlar; pıhtılaşma faktör bozukluğu olanlar veya kronik karaciğer hastalığı. Davranışsal endikasyonlar; homoseksüeller, uyuşturucu bağımlıları. Mesleki endikasyonlar; HAV virüsü ile deney yapanlar. Diğer endikasyonlar; Yüksek veya orta derecede HAV endemik bölgelerde çalışanlar veya bu bölgelere yolculuk yapacak kişiler (MMWR 1999;48 (RR-12):1-37).
- Hepatit B aşılaması – Tıbbi endikasyonlar; hemodiyaliz hastaları, pıhtılaşma faktörü konsantresi alan hastalar. Mesleki endikasyonlar; Sağlık çalışanları, çalışma yerlerinde kanla karşılaşan güvenlik görevlileri, tıp fakültesi öğrencileri, diş hekimleri, hemşireler, laboratuar teknisyenleri, diğer ilgili sağlık profesyonelleri.Davranışsal endikasyonlar; uyuşturucu bağımlıları, son 6 ay içinde birden fazla cinsel partneri olanlar, son zamanlarda cinsel yolla bulaşan bir hastalığı olanlar, cinsel yolla bulaşan hastalıklar kliniklerinin tüm hastaları, homoseksüeller. Diğer endikasyonlar; Kronik HBV enfeksiyonu olan kişilerin cinsel partnerleri ve onunla aynı evde yaşayanlar, mental sağlığı yerinde olmayanlara hizmet veren yerlerde çalışanlar, 6 aydan uzun süredir kronik HBV enfeksiyonunun yüksek oranda görüldüğü ülkelere yolculuk yapacak olanlar, cezaevlerinde kalanlar ve çalışanlar (MMWR 1991; 40 (RR-13);1-25).
- Meningokokal aşılama (serogrup A, C, Y ve W için quadrivalan) – Tıbbi endikasyonlar; kompleman eksiklikleri olanlar, anatomik veya fonksiyonel asplenisi olanlara. Diğer endikasyonlar; Yurtta kalan üniversite birinci sınıf öğrencileri, rutin olarak N.meningitidis ile karşılaşma riski olan mikrobiyologlar, askeri personel ve hastalığın hiperendemik veya epidemik olduğu bölgelere (menenjit kuşağı; sub-Saharan Afrika, Mekke, Suudi Arabistan (Hac için)) yolculuk yapacak kişiler. Yüksek risk altındaki kişilere (örneğin hastalığın epidemik olduğu bölgelerde yaşayanlara) 3-5 yıl sonra tekrar aşılama yapılmalıdır. 55 yaş ve altında olan ve yukarıdaki gruplardan herhangi birisine giren erişkinlerde meningokok polisakkarid aşısı kabul edilir bir alternatif olmasına rağmen meningokok konjuge aşısı tercih edilmelidir. Risk grubundaki kişilere MPSV4 ile ilk doz aşıdan 5 yıl sonra, risk hala devam ediyorsa (örneğin hastalığın salgın yaptığı bölgelerde yaşayanlar) yeniden aşılama endike olabilmektedir. Amerikan Aile Hekimleri Akademisi üniversitelerin meningokokal enfeksiyonlar ve aşılama açısından bilgilendirme konusunda öncülük etmesi isteyenleri aşılamasını önermektedir.
- Bazı özel gruplarda Hib aşısı uygulanabilir. Hib konjuge aşısı 6 hafta - 71 ay arası çocuklarda kullanılmak üzere ruhsatlıdır. Aşının uygulanma yaşı önerileri nedeniyle, Hin hastalığı için artmış risk taşıyan kronik hastalığı olan daha büyük çocuklar ve erişkinlerde etkinlik verileri yoktur. Bununla beraber çalışmalarda orak hücreli anemi, lösemi, HIV enfeksiyonu, aspleni gibi hastalıkları olan hastalarda iyi immünojenite sağladığı gösterilmiştir. Bu kişilerde Hib aşısının uygulanması kontrendike değildir.
|
|
| Son
Güncelleme; Şubat 16,2004 | |