Grip influenza virüsü tarafından meydana getirilen bulaşıcı, ateşle seyreden bir solunum yolu hastalığıdır.Grip tüm yaş gruplarını etkiler ve orta ve ağır derecede seyreder. Grip virüsü insanlar dışında domuzlar ve kuşların da hastalanmasına neden olur.

   Grip, solunum yollarında (burun, boğaz ve akciğerler) harabiyete neden olan A, B ve C tipi üç tip grip virüsü ile meydana getirilir. Son derece bulaşıcı olduğu için tüm dünyada hastalık yapabilmektedir.


   Grip çok bulaşıcı, viral bir hastalıktır. Üst solunum yolu bulguları da içerdiği için diğer solunum yolu enfeksiyonları ile karıştırılmaktadır. Grip 19. yüzyılda en az dört adet dünya çapında salgına neden olmuştur.

   İnfluenza virüsleri A, B ve C olmak üzere üç tiptir. Özellikle A tipi grip virüsü dünya çapında salgınlar yapabilirken, B tipi grip virüsü de daha kısıtlı, bölgesel salgınlar yapar. Ancak B tipi grip virüsü ile de daha nadiren ciddi salgınlar görülebilmektedir. Grip virüsü genetik yapısında oluşturduğu küçük veya büyük değişikliklerle kendini değiştirir ve bu sayede insanların bağışıklık sistemi tarafından tanınamayarak tekrar tekrar hastalık yapabilir.

   Grip virüsünün genetik yapısında meydana gelen küçük değişiklikler sonucu hemen her yıl bölgesel grip salgınları oluşur. Yaklaşık her 20-30 senede bir ise grip virüsünün genetik yapısında büyük değişiklik oluşur ve yepyeni bir virüs ortaya çıkar ve dünya çapında büyük bir salgına neden olabilir.

   Ülkemizde grip salgınları hemen her yıl kış aylarında (Aralık-Mart ayları arasında) görülmekte ve genellikle 3-6 hafta sürmektedir.Gribi diğer solunum yolu hastalıklarından ayıran en önemli özellik, diğer hiçbir solunum yolu enfeksiyonunun bu kadar hızlı bir şekilde yayılıp yaygın bölgesel salgınlar ve hatta zaman zaman tüm dünyada salgın yapamamasıdır. Bu hızlı yayılma özelliği grip virüsünün en belirgin özelliklerinden birisidir.

   Her yıl dünya nüfusunun %10-20’si (500-600 milyon kişi) gribe yakalanmaktadır. Bunların 3-5 milyonu gribi ağır geçirmekte ve her yıl gribe bağlı komplikasyonlar nedeniyle 250-500 bin kişi hayatını kaybetmektedir.

   Grip, hasta kişinin öksürmesi, hapşırması ve hatta konuşması ile havaya dağılan virüsler aracılığı ile yayılır. Soğuk algınlığı gibi diğer solunum yolu enfeksiyonlarının aksine, pek çok insanda ciddi hastalık ve hayatı tehdit eden istenmeyen sonuçlara neden olur. Grip hastalığının kuluçka dönemi çok kısadır. Virüsü aldıktan bir - beş gün sonra ani bir şekilde 39 derecenin üzerinde yüksek ateşle hastalık başlar. Kuru öksürük, baş ağrısı, tüm vücutta yoğun kas ağrıları, boğaz ağrısı ve şiddetli halsizlik eşlik eden bulgulardır ve hasta kişiyi en az 3-5 gün süreyle yatağa bağlar.

   Grip hastalığı her yaş grubunda tehlikeli olabilmekle birlikte özellikle küçük çocuklar, yaşlılar, kalp yetmezliği, damar hastalığı gibi kalp hastalığı; bronşit, astım gibi akciğer hastalığı; böbrek hastalığı, şeker hastalığı gibi herhangi bir hastalığı olan her yaştaki kişiler, AIDS, kanser gibi bir hastalık veya kemoterapi nedeniyle bağışıklık sistemi yetmezliği olan kişiler grip hayati tehlike oluşturmaktadır.

   Grip sonrası gelişen zatürre gribe bağlı gelişen ölümlerin başta gelen nedenidir. Zatürre’ye en sık grip enfeksiyonu sonrası kolayca akciğere ulaşan bakteriler neden olmaktadır ancak grip virüsü de zatürre’ye neden olup ölümcül seyredebilmektedir.

GRİP AŞISI

   Grip aşısı inaktive (ölü) bir aşıdır ve her yıl tek doz olarak uygulanması önerilmektedir. Grip aşısı her yıl tek doz olarak uygulanması önerilen bir aşıdır. Grip aşısının her yıl tek doz olarak uygulanmasının nedeni grip virüsünün hemen her yıl genetik yapısını değiştirmesi ve farklı bir virüs olarak ortaya çıkması ve dolayısıyla grip aşılarının da aynı şekilde hemen her sene içeriğinin değişmesidir.

   Grip aşısı 8 yaş altındaki çocuklara ilk kez uygulanacağı zaman bir aya ara ile iki doz olarak önerilmektedir. Takip eden senelerde tek doz aşı uygulanması yeterli olmaktadır. 8 yaşından büyük çocuklara ve erişkinlere grip aşısı ilk kez uygulanacağı zaman da dahil olmak üzere tek doz olarak önerilmektedir. 3 yaşın altındaki çocuklara grip aşısı yarım doz olarak uygulanmalıdır ve ilk kez uygulandığında bir ay ara ile iki kez yarım doz olarak uygulanmalıdır.

   Grip aşısının etkinliği dolaşımdaki virüs tipleri ile uyuma, yaşa ve aşılanan kişinin sağlık durumuna göre değişmekle birlikte %70-90’dır. Sağlıklı erişkinlerin %90’ını hastalıktan korumaktadır. Yaşlılar ve altta yatan hastalığı olan kişilerde gribe karşı koruyuculuk oranı bir miktar azalmakla birlikte grip nedeniyle gelişebilecek komplikasyon ve ölümleri önlemekte etkindir. Yaşlılarda hastaneye yatışları %50-60, ölümleri %80 oranında azaltmaktadır.

   Grip aşısının uygulanması için en uygun zamanlar Eylül-Ekim-Kasım aylarıdır. Ancak salgınlar Mart-Nisan aylarına kadar devam edebildiği için hastalığı geçirmedikçe ve aşı bulunabildiği sürece Ocak-Şubat ayları ve sonrasında da aşı uygulanabilmektedir.

   Grip aşısından sonra kesin koruyuculuğun başlaması için en az 10-14 günlük bir süre gerekmektedir.

Grip aşısının uygulanmasının önerildiği gruplar;
Gribin yaşamsal risk oluşturduğu ve tıbbi açıdan mutlaka aşılanması önerilenler:

   65 yaşından büyük kişiler
   6-23 aylık sağlıklı çocuklar
   Hamile kadınlar
   Şeker hastaları (diyabet)
   Astım hastaları
   Kronik akciğer hastaları (Bronşit vb.)

   Kronik kalp ve damar sistemi hastaları (koroner arter hastaları)

   Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler (kronik kan hastalığı –hemoglobinopati- olanlar, kanser, bağışıklık sistemini baskılayan ilaç kullananlar)

   Huzurevi, bakımevi vb ortamlarda yaşayanlar
İkincil risk grupları: Yukarıdaki risk grubunda yer alanlarla yakın temasta olanlar ve

• 50-64 yaş arası kişiler
  
• kronik tıbbi rahatsızlıkları bulunan huzur evi ve diğer kronik bakım kuruluşlarının tüm yaşlardaki sakinleri;
• astım dahil pulmoner ve kardiyovasküler sisteme ait kronik hastalıkları bulunan erişkinler ve çocuklar;
• bir önceki yılda (şeker hastalığı dahil) kronik metabolik hastalıklar, böbrek disfonksiyonu, hemoglobinopatiler, veya (ilaçların veya insan bağışıklık eksikliği (HIV) virusunun neden oldukları dahil) immunosupresyon nedeniyle düzenli tıbbi takip veya hospitalizasyon gerektirmiş olan erişkinler ve çocuklar;
• Sağlık Personeli
• Yukarıda belirtilen risk grupları ile aynı ortamda yaşayanlar
• Huzurevi, bakımevi ve benzeri yerlerde çalışan personel

• Sık seyahat edenler
• Gribin tıbbi ve ekonomik olumsuz etkilerinden korunmak isteyen kişiler (iş adamları, üretimde çalışanlar, sporcular vb)

Grip hastalığı ile ilgili sık sorulan soruları görmek için tıklayınız.