|
Hastalıklara duyarlı tüm hastalar hastalıkların etkeni ile temas etmeden önce aşılanmış olmadığından belli bir hastalık etkeni ile temas eden kişinin aktif olarak bağışıklanması düşünülebilir. Aşağıdaki durumlar en sık rastlanan durumlardır.
- Kızamık.Temastan sonraki 72 saat içinde verilen canlı virus aşısı bazı olgularda kızamığa karşı koruyucu olabilmektedir. Temasın ne zaman olduğunun saptanması güç olabilir, çünkü hastalar bir döküntü çıkmadan 3-5 gün ve semptomlar belirmeden 1-2 gün önce kızamık virusu yaymış olabilirler.
Temastan sonraki 6 gün içinde verilen 0.25 mg/kg (maksimum doz 15 ml) intramuskuler İmmün Globulin (IG) sağlıklı ve duyarlı bir kişide kızamığı önleyebilir ya da hafifletebilir. 1 yaşından küçük çocuklarda kızamık mortalitesi yüksek olduğundan kızamık ile temas eden süt çocuklarına, bağışıklık yetersizliği bulunanlara ve gebelere 0.5 mg/kg (maksimum 15 mg) IG uygulanmalıdır.
- Suçiçeği. Hastalığa duyarlı, bağışıklığı yeterli çocuklara ve ev halkından temasta olduklarına indeks olguda döküntü çıktıktan sonraki 3 gün içinde suçiçeği aşısı yapılmalıdır. Duyarlı ve bağışıklık yetersizliği bulunan çocuklara enfekte bir insanla temastan sonra olabildiğince çabuk olarak VZIG ile pasif koruma uygulanmalıdır.
- Hepatit B. Pasif antikor ile kombine edilen temas sonrası aşılama oldukça etkilidir. HBIG uygulanması hepatit B virus (HBV) virus aşısı ile aktif bağışıklanmayı inhibe etmez. Annesi HBsAg taşıyıcısı olan bir yeni doğanda temas sonrası profilaksi için hepatit B aşısı uygulanması zorunludur. HBV’ye perkütan ya da mukozal olarak temas durumunda duyarlı kişiler için kombine aktif ve pasif bağışıklama önerilmektedir. Bir HBsAg taşıyıcısı ile hane halkı olarak veya cinsel yoldan temasta bulunmaya devam eden kişiler de aşılanmalıdır.
- Hepatit A. HAV aşısının temas sonrası profilaksi için tek başına önerilmesine yetecek veri elde bulunmamaktadır. HAV olguları ile hane halkı olarak, cinsel yoldan ya da diğer şekillerde temasta bulunanlara mümkün olan en çabuk zamanda İmmün Globulin uygulanmalıdır. HAV’a temasın devam etmesi olası ise, IG ve HAV aşısının ilk dozu farklı bölgelerden aynı zamanda uygulanabilirler.
- Tetanoz. Yara tedavisinde, yaranın doğasına ve hastanın aşılanma anamnezine bağlı olarak, aşılanmamış ya da eksik aşılanmış kimselere TIG’a ek olarak hemen tetanoz toksoidi verilmelidir.
- Kuduz. Kuduz için immünoprofilaksinin zorunlu bir yönü temastan sonra aktif ve pasif bağışıklık uygulanmasıdır.
- Kabakulak ve Kızamıkçık. Etkenle temas eden duyarlı kimselere canlı virus aşılarının temas sonrasında uygulanması kesin olarak koruyucu değildir. Ancak, kabakulak ya da kızamıkçık ile temas eden kişiler için geçerli yaygın bir uygulama duyarlı olduğu varsayılan kişilere aşı uygulamaktır, böylece bu temastan sonra kabakulak ya da kızamıkçık ortaya çıkmazsa kalıcı bağışıklık sağlanmış olacaktır. ABD’de 1956’dan sonra doğan ve daha önce kabakulak ya da kızamıkçık geçirmemiş olan ve etkenler ile temas etmiş tüm erişkinlere canlı virus aşısı uygulanması önerilmektedir.
Ana başlıklar için tıklayınız...
|