Hepatit B Hastalığı

Hepatit B'nin etkeni nedir?

Hepatit B hepatit B virüsü (HBV) ile meydana getirilen bir hastaliktir.

HBV nasil yayilir?

Hepatit B, hepatit B'li kisilerin kan veya vücut sivilari yoluyla bulasir. HBV visürü en yogun olarak kanda ve yaralardaki sivilarda bulunur. Yine vajinal sivida ve spermde de HBV virüsü orta yogunlukta bulunur. HBV hava yolu, yiyecek veya su ile bulasmaz.

HBV'nin esas bulasma yollari arasinda cinsel iliski ile, dogumda hepatit B'li anneden bebegine ve ilaç bagimlilari arasinda bulasma bulunmaktadir.

Dogum sirasinda hepatit B tasiyan annenin kan ve vücut sivilari ile temas eden bebege hastalik bulasmaktadir. HBV emzirme ile bulasmamaktadir.

Çocuklukta hepatit B'nin bulasmasi mümkündür. Erken çocukluk dönemindeki Hepatit B evde kronik tasiyici bulunmasi durumunda bulasabilmektedir. Kres ve okullarda da bulas olmaktadir. Erken çocukluk dönemindeki bulasma hepatit B'li kisilerin kan ve vücut sivilari yoluyla (örnegi herhangi bir yaralanma durumunda veya ciltte bir yara olmasi durumunda) temas ile olusur. HBV isirik yoluyla, yiyeceklerin agizda çgnenerek bebeklere verilmesiyle ve hepatit B virüsünü tasiyan kisilerin özel esyalarinin ortak kullanilmasiyla (jilet, dis firçasi gibi) bulasir.Hepatit B virüsü vücut disinda en az 7 gün boyunca canliligini devam ettirir ve görüntüde kan olmasa bile virüs bulastigi nesnelerin üzerinde canliligini sürdürür.

Hepatit B'nin bulasma riski, HIV virüsünün bulasma riskinden 50-100 kat daha fazladir. Hepatit B bulasan kisilerin yaklasik yarisina yakininda yukarida sayilan bulasma yollarindan birisi bulunmamaktadir ve hepatit B'nin nasil bulastigi tespit edilememektedir.

Hepatit B virüsü bulastiktan ne kadar süre sonra belirtileri ortaya çikar?

Hepatit B'nin kuluçka dönemi 6 hafta ile 6 ay arasinda degismektedir.

Hepatit B'nin belirtileri nelerdir?
Hepatit B geçiren eriskinlerin en az %50'sinde belirti görülmez. Hepatit B geçiren 5 yasin altindaki çocuklar nadiren belirti gösterirler. Hepatit geçirmekte olan kisilerde bulanti, istahsizlik, yorgunluk, kas, eklem veya mide agrisi, ates, ishal veya kusma, basagrisi, koyu renk idrar, açik renkli diski ve ciltte ve gözlerin beyaz kisminda sarimsi renk görülebilir.

Hepatit B ne kadar ciddi bir hastaliktir?

Hepatitis B çok ciddi bir hastaliktir. Akut hepatit bulgulari olan bir kisi genellikle oldukça hasta hisseder ve hastaneye yatirilmasi gerekebilir. Her yil yaklasik 200-300 Amerikali agir hepatit B hastaligi nedeniyle hayatini kaybetmektedir. Eriskinlerin %90-95'i hastaliktan sonra iyilesirler ancak yorgunluk ve genel durumun zayifligi aylarca devam edebilir.Ek olarak hepatit B ile enfekte olan küçük bebeklerin %90'i, çocuklarin %30-60'i ve eriskinlerin %5'i hepatit B enfeksiyonunu yenemez ve virüsü vücutlarindan uzaklastiramazlar. Bu kisilerde hepatit B enfeksiyonu kronik olarak devam eder ve tasiyici olarak adlandirilirlar.

Kronik hepatit B enfeksiyonuna sahip olmak ne demektir?
Kronik hepatit B tasiyicisi olan kisiler hastaligi baskalarina bulastirabilirler. Bu kisilerin büyük kismi kendilerini hasta hissetmedikleri için hepatit B virüsünü aldiklarindan ve tasidiklarindan haberleri olmaz. Bu kisiler ileride siroz, karaciger yetmezligi ve karaciger kanseri gibi hastaliklarin gelismesi açisindan da risk altindadirlar.

Kronik Hepatit B enfeksiyonunun komplikasyonlari nelerdir?

Kronik hepatit B enfeksiyonu geçirenlerin yaklasik %15-25'inde sonuçta ciddi karaciger hastaligi gelisir.Kronik hepatit B hastaligi hepatit B'ye bagli kronik hastalik, siroz, karaciger yetmezligi ve karaciger kanseri gibi hastaliklardan ve ölümlerden sorumludur. Kisiler genç yasta hepatit B'ye yakalanirlarsa bu tarz bir karaciger hastaligi genellikle orta yasa kadar ortaya çikmaz.

Kronik hepatit B enfeksiyonu dünyada ne kadar ciddi bir problemdir?

Amerika'da her yil hepatit B'ye bagli olusan siroz nedeniyle 3000-4000 kisi, hepatit B'ye bagli olarak olusan karaciger kanserine bagli olarak ise 1000-1500 kisi hayatini kaybetmektedir.Kronik hepatit B enfeksiyonu sonucunda olusan hastaliklar tüm dünyada büyük bir problemdir. Tüm dünyada yaklasik 350 milyon kisi kronik hepatit B hastasidir ve her yil bu kisilerin 500.000-750.000'i karaciger yetmezligi veya karaciger kanseri nedeniyle hayatini kaybetmektedir.

Hepatit B enfeksiyonunuz olup olmadigini nasil anlarsiniz?

Hepatit B tanisi kesin olarak sadece kan testi ile konabilir. Kan testi kisinin hepatit B enfeksiyonunun yeni mi yoksa eski mi oldugunu da gösterir. Test eger kisinin geçmiste enfekte oldugunu (eski bir enfeksiyon) gösteriyorsa, ayni zamanda bu hastaliga karsi koruyucu antikorlar gelistirip gelistirmedigini (hastaligi yenip bagisiklik cevabi olusturup olusturmadigini) veya vücutlarinda virüsü hala tasiyip tasimadiklarini ve kronik enfeksiyonlari olup olmadigini gösterir.

Hepatit B'nin tedavisi var midir?

Akut hepatit B hastaliginin tedavisi yoktur. Kronik hepatit B enfeksiyonunda kullanilabilen ve faydali olabilen üç tedavi yöntemi (interferon, lamivudine, ve adefovir) vardir. Ancak bu tedavi yöntemleri herkese uygulanamamaktadir.

Hepatit B geçiren bir kisi ne kadar süreyle hastaligi bulastirabilir?

Akut veya kronik hepatit B geçirmekte olan bir kisi kaninda hepatit B virüsü bulundugu sürece hastaligi bulastirabilir. Bir kisinin kaninda virüs bulunup bulunmadigi ise sadece kan testi ile anlasilabilir.

Hepatit B virüsünü tasidiklarini bilen kisiler virüsü baskalarina bulastirmamak için çok dikkatli olmalidirlar. Bu kisilerin aileleri, ayni evde yasayan kisiler ve cinsel partnerleri mutlaka hepatit B'Ye karsi asilanmalidirlar. Hepatit B virüsünü tasiyan kisiler kan vermemeli, dis firçasi, jilet ve diger kisisel bakim ürünlerini baskalari ile paylasmamalidirlar. Hepatit B virüsünü vücutlarinda tasiyan anneler ve diger kisiler bebeklere agizlarinda çignedikleri yiyecekleri vermemelidirler.

Hepatit B hapsirma, sarilma, öksürme, yiyecek ve su, çatal, biçak, tabak veya bardak vs paylasimi ile bulasmaz. Kronik hepatit B enfeksiyonu olan kisiler isten, okuldan, kresten uzak kalmak zorunda degildirler.

Hepatit B virüsü ile karsilasirsaniz ne yapmalisiniz?

Hemen doktorunuza ulasiniz. Eger hepatit B asisi yaptirmamis bir kisi hepatit B virüsünü tasiyan bir kisinin kan veya diger vücut sivilari ile temas ederse, en kisa zamanda hepatit B asisinin ilk dozunu ve hepatit B immünglobulini (hepatit B virüsüne karsi koruyucu antikorlar içeren kan ürünü) almalidir. Bu ilk uygulamayi takiben diger hepatit B asisi dozlarini da tamamlamalidir.

Hepatit B birden fazla kez geçirilebilir mi?

Hayir. Eger akut hepatit B enfeksiyonu geçirdiyseniz ve kaninizda hepatit B virüsüne karsi koruyucu antikorlar olustuysa bu sizin hastaliga karsi bagisiklik kazanmis oldugunuzu gösterir ve tekrar hepatit B enfeksiyonu geçirmenizi engeller.

Hepatit B'nin hepatit A ve C'den farki nedir?

Hepatit A, B ve C hastaliklarinin üçü de karacigere saldiran ve hasar veren virüsler tarafindan meydana gelmektedir. Hepatit A hastaligi geçiren kisilerin diskisi ile yaydigi hepatit A virüsünün bulastigi yiyecek ve içeceklerin agiz yoluyla alinmasi ile bulasir. Daha az siklikla olmak üzere hasta olan kisi ile yakin temas (cinsel iliski, ayni evde yasamak) ile de bulasabilmektedir.

Hepatit C, hepatit B'nin bulasma sekline benzer yollarla (kan ve vücut sivilari yoluyla) yayilir. Hepatit A kroniklesmezken, hepatit C hayat boyu sürebilecek karaciger problemine yol açar.

Hepatit A ve B için asi olmasina ragmen hepatit C için yoktur. Bu hastaliklardan birisini geçirmis olmak diger ikisine karsi korunma saglamaz.

HEPATIT B ASISI

Hepatit B asisi ne tip bir asidir?

Hepatit B asisi inaktive (ölü) bir asidir.

Hepatit B asisi nasil uygulanmalidir?

Hepatit B asisi eriskinlerde deltoid kasina (kolun omuz kismina), çocuklarda ise bacagin uyluk kismina kas içine uygulanir.

Kimler hepatit A asisi olmalidir?

Hepatit B asisinin ilk dozuna bebek dogdugunda baslamak üzere toplam üç doz olarak uygulanmasi önerilmektedir. Hepatit B asisi olmamis daha büyük tüm çocuklar en kisa zaman içinde üç doz hepatit B asilarini tamamlamalidirlar. Eriskinler için gereken hepatit B asi dozu çocuklardaki gibi üç dozdur.

Hepatit B enfeksiyonu bulasma riski tasiyan eriskinler kimlerdir?

•  Saglik personeli ve kan ve kan ürünleri ile sürekli temas eden kisiler

•  Birden fazla sayida cinsel partneri olanlar

•  Son zamanlarda cinsel yolla bulasan bir hastaligi olan kisiler

•  Ilaç bagimlilar i

•  Uzun süreli bakim ünitelerinde kalanlar

•  Hemodiyaliz hastalari ve erken dönem böbrek yetmezligi olan kisiler

•  Kan ürünü almasi gereken kisiler (örnegin hemofili)

•  Kronik hepatit B hastalarinin esleri ve bu kisilerle ayni evi paylasanlar

Hepatit B'nin orta veya yüksek düzeyde görüldügü ülkelere yolculuk yapan kisiler

Hepatit B asisi ne kadar güvenilirdir?

Hepatit B asisi çok güvenilir bir asidir. Tüm dünyada bir milyardan fazla doz hepatit B asisi uygulanmistir. Hepatit B asisi olan çocuklarin çok büyük bir kisminda hiçbir yan etki görülmez. Ciddi reaksiyonlar nadirdir.

Hepatit B asisina bagli olarak bildirilen yan etkiler nelerdir?

Hepatit B asisina karsi yan etki gelisen çocuklarin çogunlugunda asi yerinde agri gibi (%3-9) veya düsük derecede ates gibi hafif yan etkiler gelismistir. Eriskinlerde bu tarz hafif reaksiyonlarin görülme ihtimali hafifçe daha fazladir. Hepatit B enfeksiyonuna karsi ciddi alerjik reaksiyon gelismesi nadirdir.

Hepatit B asisi ne kadar etkindir?
Uygun bir sekilde uygulanmis hepatit B asisindan sonra saglikli eriskinlerin en az %90'inda ve bebekler, çocuklar ve gençlerin %95'inden fazlasinda koruyucu antikorlar gelisir ve hepatit B enfeksiyonuna karsi bagisiklik kazanirlar.

Hepatit B asisinin belkide yillar boyunca hepatit B ile karsilasmayacak olan bebeklere uygulanmasi neden önerilmektedir?
Hepatit B asisinin tüm bebeklere uygulanmasinin önerilmesinin üç ana temeli vardir. Birincisi, bebekler ve küçük çocuklar eger hepatit B virüsü ile karsilasirlarsa hepatit B enfeksiyonunun kroniklesme (uzun süreli devam etmesi) ihtimali çok yüksektir. Hepatit B enfeksiyonuna bagli ciddi sonuçlarin çogu (örnegi karaciger kanseri ve siroz gibi) kronik hepatit B enfeksiyonu geçiren kisilerde ortaya çikmaktadir ve bu kisilerin hepatit B'yi diger insanlara bulastirma ihtimali daha fazladir.

Ikincisi, erken dönemde enfeksiyon görülebilmesidir. Hepatit B asisi bebeklerde rutin olarak uygulanmaya baslamadan önce her yil Amerika'da 10 yasin altinda yaklasik 16.000 çocuk hepatit B enfeksiyonuna yakalanmaktaydi. Bu enfeksiyonlarin çogunlugu annelerinde hepatit B enfeksiyonu olmayan bebeklerdir.

Erken çocukluk döneminde hepatit B enfeksiyonu genellikle ayni evde hepatit B enfeksiyonunu tasiyici olarak bulunduran bir bireyin varliginda gerçeklesir ancak kresler ve okullarda da bulas oldugu tespit edilmistir. Çocuklar arasinda hepatit B enfeksiyonu bulasi için en muhtemel yollar, hepatit B enfeksiyonuna sahip bir çocugun isirmasi ile oldugu gibi cilt bütünlügünün bozulmasi, yine bu çocugun vücut sivilarinin, saglam çocuklarin mukozalari ile (örnegin göz, agiz gibi) veya siyrik kesik gibi cilt bütünlügünün bozulmus oldugu bölgelerle temasi ile olabilmektedir. Hepatit B virüsü vücut disinda en az bir hafta süreyle canli kalabilmektedir ve dis firçasi gibi canli olmayan nesnelerin ortak kullanilmasi araciligi ile de bulasabilmektedir.

Üçüncüsü, bebeklerin asilanmasi ile elde edilen koruma onlarca yil sürmektedir ve sonuç olarak her yas grubunda olusabilecek enfeksiyona karsi koruyucu olmaktadir.

Bebeginiz hiçbir zaman iIlaç bagimlisi veya cinsel olarak risk altinda olmayacaksa neden hepatit B'ye karsi asilanmali?

Hepatit B enfeksiyonu cinsel temas ve ilaç kullanimi disinda pek çok baska yollarla da yayilmaktadir. Hepatit B'nin bulasmasi açisindan risk tasiyan kosullardan uzak durmak ile bulasma ihtimali azaltilabilir ancak hiçbir zaman sifira indirilemez.

Çocugunuzun hayatinin ileri dönemlerinde tekrar doz hepatit B asisina ihtiyaci olacak mi?

Su anda bagisiklik sistemi normal olan kisilere rutin tekrar doz önerilmemektedir. Asilanan kisilerin kaninda bulunan koruyucu antikorlarin düzeyi zamanla azalmakla birlikte, bagisiklik sisteminin olusturmus oldugu “hafiza cevabi” kaldigi için, eger kisi hepatit B virüsü ile karsilasirsa, bagisiklik sistemi virüsü hatirlar ve gerekli korumayi saglar.

Uzmanlar hepatit B asisinin uzun dönemde etkinligini gözlemlemeye devam etmektedir ve eger tekrar doz hepatit B asisi uygulanmasinin gerektigini gösteren kanitlara rastlanirsa tekrar doz önerisinde bulunurlar.

Daha önce hepatit B enfeksiyonu geçirip geçirmedigimi ve bagisik olup olmadigimi anlamak için hepatit B asilamasi öncesinde test yaptirmali miyim?

Bebekler ve çocuklarin asilanmasindan önce kan testi yapilmasi önerilmemektedir.

Birden fazla cinsel partneri olanlar, ilaç bagimlilari, kronik hepatit B enfeksiyonu olan kisilerle ayni evde yasayanlar ve hepatit B'nin yogun görüldügü ülkelerde yasayan kisiler gibi hepatit B hastaliginin bulasmasi açisindan yüksek risk altinda olan kisiler için hepatit B asisi uygulanmadan önce test uygulanmasi dikkate alinmalidir.

Eger kisi hepatit B virüsü ile enfekte olmussa veya hepatit B'ye karsi bagisiklik kazanmissa hepatit B asisi olmak ne yarar saglar, ne de zarar verir. Yüksek risk altindaki kisilerin test yaptirmasinin esas nedeni bu kisilerin hepatit B enfeksiyonunu alip almadigini anlamaktir. Eger bu kisiler hepatit B enfeksiyonunu aldilarsa, kronik hepatit B enfeksiyonunun tibbi açidan takibi için konunun uzmani bir hekime danismalari gerekmektedir.

Hepatit B asisinin tüm dozlarini yaptirdiktan sonra bagisiklik gelisip gelismedigi test edilmeli midir?

Bebekler, çocuklar, gençler ve eriskinlerin çogu için hepatit B asilarinin sonrasinda rutin test yaptirip kontrol etmeleri gerek meme ktedir.

Hepatit B asilarindan sonra test yaptirip kontrol etmesi gereken bazi gruplar vardir: Hepatit B tasiyici annelerden dogan bebekler, dializ hastalari ve bagisiklik sistemi zayif olan kisiler, kanla sürekli temas eden saglik çalisanlari ve kronik hepatit B enfeksiyonu olan kisilerin esleri .

Eger bir kisi hepatit B asilarinin ilk iki dozunu yaptirip, üçüncü dozunu unuttuysa ne yapmalidir? Hepatit B asisi dozlarina yeniden mi baslamak gerekir?

Hayir. Asilarin önerilen sürelerden daha uzun zaman geçmesi durumunda asilama serisine bastan baslamaya gerek yoktur.

Kimler hepatit B asisi olmamalidir?

Ilk doz hepatit B asisina karsi ciddi alerjik reaksiyon gelistiren kisiler diger doz asilari olmamalidir. Orta veya agir ciddiyette hastalik geçirmekte olan kisiler ise hastaliklari düzelene kadar asilarini ertelemelidirler.

Hamileyken hepatit B asisi olabilir miyim?

Evet.