Pnömokok hastalığının etkeni olan Streptococcus pneumoniae adlı bakteri Amerika’da her yıl, aşıyla önlenebilen diğer bütün hastalıkların beraberce neden olduğu ölümlerden çok daha fazla insanın ölmesine yol açmaktadır. Pnömokoklar orta kulak iltihabı, sinüzit, zatürre, bakteriyemi, menenjit gibi çok farklı hastalık tablolarına yol açmaktadır. Pnömokokların neden olduğu hastalıklar çocuklar, yaşlılar ve akciğer, kalp, şeker hastalığı gibi altta yatan hastalıkları olan kişilerde ortaya çıkabilmektedir. Bu bölümde yaşlılar ve kronik hastalıkları olan kişilerdeki pnömokokal enfeksiyonlar ve korunma incelenecektir.
Ülkemizde pnömokokal hastalıklarla ilgili veriler oldukça kısıtlıdır ancak Türk Toraks Derneğinin verilerine göre Pnömokokların en çok neden olduğu hastalık olan Zatürrenin dünyada ve ülkemizde en sık görülen ve en fazla ölüme neden olan hastalıklar arasında yer aldığı ve Türkiye'de beşinci sıradaki ölüm nedeni olduğu belirtilmiştir.
Pnömokoklar insandan insana daha çok hava yoluyla bulaşır. Bakteriyi taşıyan bir insan, kendisinde herhangi bir belirti bulunmasa bile bu hastalığı yayabilir. Pnömokok enfeksiyonlarına kış aylarında ve ilkbaharın ilk aylarında daha çok rastlanmaktadır.
Pnömokok enfeksiyonlarının penisilinle ve diğer antibiyotiklerle tedavisi etkili olmuştur ama bu hastalığın antibiyotik tedavisine karşı her geçen gün daha fazla direnç kazanması, aşılamanın önemini de gittikçe artırmaktadır.
Pnömokok Aşıları
Ülkemizde bulunan pnömokok aşıları; Pnönokok Polisakkarid aşı (PPV23) ve Pnömokok Konjuge aşı (PCV7) dir.
Pnömokok Polisakkarid aşı (PPV23), inaktive (ölü) bir aşıdır ve pnömokokların 2 yaş üzerinde olan ve kronik hastalığı olan çocuklar ve erişkinlerdeki en ciddi enfeksiyonlara neden olduğu bilinen 23 suşuna karşı bağışıklık sağlar. Bu aşı, pnömokokların neden olduğu menenjitleri ve bakteriyemileri önler ama diğer bakteri veya virüslerin neden olduğu bakteriyemi veya menenjit nedenlerine karşı korunma sağlamaz.
Pnömokok polisakkarid aşısı (PPV23) yılın herhangi bir zamanında yapılabilir. Pnömokok polisakkarid aşısının (PPV23)diğer çocukluk veya erişkin çağı aşıları ile aynı anda uygulanmasında bir sakınca yoktur.
Pnömokok Polisakkarid Aşı (PPV23) ile Aşılamanın Yan Etkileri
Hafif lokal reaksiyonlar (aşı yerinde kızarıklık, hassasiyet) veya hafif ateş, klinik çalışmalar sırasında genellikle bildirilmiş olan yan etkilerdir ve bunların sıklığı en fazla %40 olmak üzere, çalışmadan çalışmaya farklıdır. Uzun süren ağlama nöbeti veya febril (ateşin yükselmesine bağlı) konvülsiyonlar gibi orta şiddetteki reaksiyonlar, klinik çalışmalarda nadir görülmüştür ve görülenler, aşıdan kaynaklanmış olmayabilir.
Bütün aşılar veya ilaçlar gibi pnömokok polisakkarid aşıda (PPV23), içerisindekilere karşı allerjisi olan insanlarda ciddi reaksiyonlara teorik olarak yol açabilir. Ancak, pnömokok polisakkarid aşılara (PPV23) karşı şiddetli allerjik reaksiyon gelişmesi, ileri derecede ender (her 1 milyon dozda yaklaşık 1) görülür.
Önlemler
Doktorun bir kişide pnömokok polisakkarid aşısını (PPV23) geciktirmesine veya hiç uygulamamasına yol açabilecek çeşitli nedenler vardır:
· Bir doz pnömokok polisakkarid aşısı (PPV23) sonrasında şiddetli (yaşamı tehlikeye sokan) allerjik reaksiyon gelişen bir çocuk veya erişkinde başka bir doz uygulanmamalıdır.
· Pnömokok polisakkarid aşısının (PPV23) veya diğer herhangi bir aşının yapılması planlanan günde orta veya ileri derecede şiddetli herhangi bir hastalığı olan bir çocuk veya erişkinde aşı uygulanması, hastalık düzelinceye kadar ertelenmelidir.
Pnömokok Polisakkarid Aşısından (PPV23) Sonra. . .
Pnömokok aşısından sonra herhangi bir ciddi ya da alışılmadık reaksiyon gelişirse, hemen bir doktora başvurunuz.
Pnömokokların neden olduğu hastalıklar ve aşıları ile ilgili sık sorulan soruları görmek için tıklayınız.
| 
