Suçiçeğinin etkeni nedir?

Suçiçeğine Varisella zoster adı verilen bir virüs neden olmaktadır.

Suçiçeği nasıl yayılır?

Suçiçeği kişiden kişiye direkt temas veya öksürme veya hapşırma ile havaya dağılan virüsün solunum yoluyla alınması ile bulaşır. Suçiçeği çok bulaşıcıdır. Suçiçeği geçiren kişilerin döküntüleri veya zona döküntüleri ile direkt temas yoluyla da bulaşır.  

Suçiçeği virüsünü aldıktan sonra hastalığın belirtileri ne kadar süre sonra ortaya çıkar?

Suçiçeğinin kuluçka dönemi 10-21 gündür (genellikle ortalama 14-16 gündür).

Suçiçeğinin belirtileri nelerdir?

Suçiçeğinin en sık görülen belirtileri döküntü, ateş, öksürük, baş ağrısı ve iştahsızlıktır. Döküntü başlangıçta kafa derisi ve vücutta başlar ve yüze, kollara ve bacaklara yayılır.  Döküntü genellikle 200-500 döküntü arasındadır ve kaşıntılıdır. Hastalık yaklaşık 5-10 gün sürer.

Suçiçeği ne kadar ciddi bir hastalıktır?

Suçiçeği vakalarının çoğu hafiftir ancak bu hastalığa bağlı ölüm oluşabilir. Suçiçeği aşısı geliştirilmeden önce Amerika’da her yıl yaklaşık 100 kişi hayatını kaybetmekteydi. Bu kişilerin çoğu daha önce herhangi bir hastalığı olmayan kişilerdi. Suçiçeği aynı zamanda her yıl yaklaşık 11.000 hastaneye yatışa da neden olmaktadır.

Su çiçeğini hafif geçiren çocuklar bile huzursuzdur ve en azından bir hafta veya dah uzun bir süre okula veya kreşe gidemezler.

Suçiçeğinin muhtemel komplikasyonları nelerdir?

Suçiçeğine bağlı olarak en sık görülen komplikasyon cilt veya kemikler, akciğerler, eklemler ve kan gibi diğer bölgelerde görülen ikincil enfeksiyonlardır (suçiçeği virüsü dışında bir etken, genellikle bir bakteri, ile gelişen enfeksiyon). Suçiçeği virüsü zatürre veya beyin enfeksiyonuna neden olabilmektedir. Bu komplikasyonlar nadir ancak ciddidir. Komplikasyonlar küçük bebekler, erişkinler ve bağışıklık sistemi yetersizliği olan kişilerde daha sıktır.

Suçiçeği geçiren bir kişi ne kadar süreyle hastalığı bulaştırabilir?

Suçiçeği geçiren kişiler döküntüler başlamadan bir-iki gün öncesinden başlayarak, tüm döküntüler kuruyup kabuklanıncaya kadar hastalığı bulaştırabilirler (genellikle 6-8 gün).

Suçiçeğinin tedavisi var mıdır?

Daha önce herhangi bir hastalığı olmayan ve suçiçeği geçiren çocukların büyük kısmı yatak istirahati, sıvı takviyesi ve ateş kontrolü ile tedavi edilirler. Suçiçeği geçiren çocuklara kesinlikle aspirin verilmemelidir (Reye sendromu riski nedeniyle)! Çocuğunuza ateş düşürücü olarak hangi ilacı kullanmanız gerektiğini doktorunuza danışınız.

Ciddi suçiçeği vakalarında hastanın yaşı, sağlık durumu, hastalığın ciddiyeti ve tedavinin zamanlamasına bağlı olarak antiviral ilaçlar kullanılabilir. 

Suçiçeği birden fazla kez geçirilebilir mi?

Suçiçeği geçiren insanların çoğu hastalığa karşı bağışıklık kazanır. Bununla birlikte ikinci kez suçiçeği geçirilebilir. Ancak bu çok sık görülen bir tablo değildir.

Çocuğumun suçiçeği virüsü ile karşılaştığını düşünüyorum, ne yapmalıyım?

Eğer çocuğunuz daha önce suçiçeği geçirdiyse veya aşılandıysa herhangi bir şey  yapmanıza gerek yoktur. Ancak çocuğunuz hastalığı geçirmediyse ve aşısızsa virüsle karşılaşmadan sonra en kısa sürede suçiçeği aşısı ile aşılanması önerilmektedir (Suçiçeği virüsü ile karşılaşma sonrasındaki ilk 3 gün, ya da en fazla 5 gün içinde). Eğer virüsle karşılaşma sonrası belirtilen süreler içinde  suçiçeği aşısı uygulanırsa hastalığı önleyebilir ya da hafif geçirilmesini sağlayabilir. Çocuğunuz virüsü o anda almamış bile olsa daha sonraki karşılaşmalarında çocuğu koruyacaktır. 

Suçiçeği ile zona’nın ilişkisi nedir?

Hem suçiçeği hem de zona aynı virüs ile meydana getirilen hastalıklardır. Bir kişi suçiçeği geçirdikten ve iyileştikten sonra suçiçeği virüsü vücutta uykuda kalır. Suçiçeği geçiren kişilerin yaklaşık %10-20’sinde daha sonra zona (herpes zoster) olarak yeniden ortaya çıkar. Zona’nın belirtileri belli bir bölgede ağrılı ve kaşıntılı döküntüler ve o bölgede duyu kaybı şeklindedir.  Zona vakalarının büyük kısmı 50 yaşın üzerindeki kişilerde görülür ve zona gelişme riski artan yaşla birlikte artar.

SU ÇİÇEĞİ AŞISI

Suçiçeği aşısı ne zamandan beri kullanılmaktadır?

Suçiçeği aşısı Japonya ve Kore’de 1988, Amerika’da 1995 yılından bu yana kullanılmaktadır.

Suçiçeği aşısı nasıl bir aşıdır?

Suçiçeği aşısı canlı zayıflatılmış virüs aşısıdır. Yani canlı, hastalığa neden olan virüsün laboratuarda değiştirilmiş veya zayıflatılmış ve vücutta çoğalıp bağışıklık sağlayabilecek ancak hastalığa neden olmayacak hale getirilmiş şeklidir. 

Suçiçeği aşısı nasıl uygulanmalıdır?

Suçiçeği aşısı subkutan (cilt altına) enjeksiyon şeklinde uygulanmalıdır.

Kimler suçiçeği aşısı olmalıdır?

Suçiçeği aşısı aşağıdaki gruplara önerilmektedir.

• 12-18 ay arası tüm bebeklere
• Daha önce suçiçeği geçirmemiş ve aşılanmamış daha büyük çocuklara (13 yaşına kadar tek doz, 13 yaşın üzerinde 4-8 hafta ara ile iki doz)
• Daha önce suçiçeği geçirmemiş ve suçiçeği bulaşma riski yüksek  adolesan (ergen dönemdeki çocuklar) ve erişkinler (örneğin öğretmenler, kreş çalışanları, küçük çocukları olan ebeveynler, üniversite öğrencileri gibi)

Sağlık çalışanları ve bağışıklık sisteminde yetersizlik olan kişilerle temas eden kişiler gibi suçiçeğinin komplikasyonları açısından risk altında olan kişilerle çalışanlar veya onlarla birlikte yaşayanlar.

Erişkinler aşılanmadan önce daha önce suçiçeği geçirip geçirmediklerini anlamak için test yaptırmalı mıdır?

Erişkinler çocukluk çağında büyük ihtimalle suçiçeği geçirmiş oldukları için yaklaşık %90 oranında suçiçeğine karşı bağışıktırlar. Eğer daha önce suçiçeği geçirdiğinizi biliyorsanız tekrar test yaptırmanıza gerek yoktur. Ancak daha önce suçiçeği geçirip geçirmediğinizi bilmiyorsanız kan testi ile bağışıklığınız olup olmadığını öğrenebilirsiniz. 

Suçiçeği aşısı ne kadar güvenilir bir aşıdır?

Şu ana kadar pek çok ülkede milyonlarca doz suçiçeği aşısı güvenle uygulanmıştır ve aşının güvenilirliğini gösteren pek çok çalışma bulunmaktadır.

Suçiçeği aşısına bağlı hangi yan etkiler görülebilmektedir?

Suçiçeği aşısına bağlı muhtemel yan etkiler genellikle hafiftir ve aşı yerinde kızarıklık, sertlik ve ağrı gibi lokal yan etkilerdir. Lokal yan etkiler aşılanan çocukların %20’sinde görülebilmektedir. Aşılanan kişilerin küçük bir grubunda ise genellikle aşı uygulanan bölgenin etrafında olmak üzere hafif döküntü görülebilmektedir. 

Suçiçeği aşısı ne kadar etkindir?

Suçiçeği aşısı çok etkin bir aşıdır. 12 ay –12 yaş arası çocukların %95’inden fazlası tek doz suçiçeği aşısı sonrası bağışıklık cevabı oluştururlar. Daha büyük çocuklar ve erişkinler ilk doz suçiçeği aşısı sonrasında %78-82 oranında bağışıklık cevabı oluştururlar ve ikinci doz sonrasında bu oran %99’a yükselir.

Aşılanan bazı çocuklar suçiçeği geçirebilirse de bu az sayıda döküntü, düşük derecede ateş ve daha hızlı iyileşme periyodu ile seyreden genellikle çok hafif bir hastalık şeklinde olur. 

Suçiçeği virüsü ile karşılaştıktan sonra aşılanmak hastalıktan korur mu?

Evet. Eğer suçiçeği virüsü ile karşılaşma sonrasında ilk 72 saat içinde suçiçeği aşısı uygulanırsa hastalığın gelişmesini %70-100 engeller.

Kimler suçiçeği aşısı olmamalıdır?

Bağışıklık sistemi zayıf olan ve hayatı tehdit edecek kadar ciddi jelatin veya neomisin alerjisine sahip çocuklar suçiçeği aşısı olmamalıdır.

Suçiçeği aşısı canlı zayıflatılmış bir aşı olduğu ve bebeğin gelişimi üzerine etkisi olup olmadığı bilinmediği için hamile kadınlar suçiçeği aşısı olmamalıdır. Bununla birlikte doğurgan yaştaki hamile olmayan ve suçiçeği geçirmemiş kadınlar, hamilelikte suçiçeği geçirme riskini önlemek amacıyla hamile kalmadan önce suçiçeği aşısı olmalıdır.
 

Suçiçeği aşısı suçiçeğine neden olur mu?

Suçiçeği aşısı canlı, zayıflatılmış virüs içerdiği için aşılananların %1’inde az sayıda döküntü (5-6 adet) ile hastalığı hafif bir şekilde taklit edebilir. Genellikle ateş olmaz. Bu kişiler daha ciddi olan doğal suçiçeği virüsü ile meydana getirilen hastalıktan korunurlar. 

Suçiçeği aşısı zona’ya neden olur mu?

Doğal suçiçeği virüsüne bağlı zona geçirme ihtimali aşı virüsü ile olandan 4-5 kat daha fazladır.  Şu ana kadar suçiçeği aşısına bağlı olarak bildirilen zona sayısı 50’den azdır. Bu vakalarında tamamı hafif ve komplikasyonsuz vakalardır.