| |
Özel durumlarda bağışıklama |
 |
|
|
| |
|
Hastalıkla temastan sonra aktif bağışıklamaHastalıklara duyarlı tüm hastalar hastalıkların etkeni ile temas etmeden önce aşılanmış
olmadığından belli bir hastalık etkeni ile temas eden kişinin aktif olarak bağışıklanması
düşünülebilir. Aşağıdaki durumlar en sık rastlanan durumlardır.
- Kızamık: Temastan sonraki 72 saat içinde verilen canlı virüs aşısı bazı olgularda
kızamığa karşı koruyucu olabilmektedir. Temasın ne zaman olduğunun saptanması
güç olabilir, çünkü hastalar bir döküntü çıkmadan 3-5 gün ve semptomlar belirmeden
1-2 gün önce kızamık virüsü yaymış olabilirler.
Temastan sonraki 6 gün içinde verilen 0.25 mg/kg (maksimum doz 15 ml) İntramüsküler
İmmünglobulini (IG) sağlıklı ve duyarlı bir kişide kızamığı önleyebilir ya da hafifletebilir.
1 yaşından küçük çocuklarda kızamık mortalitesi yüksek olduğundan kızamık
ile temas eden süt çocuklarına, bağışıklık yetersizliği bulunanlara ve gebelere
0.5 mg/kg (maksimum 15 mg) IG uygulanmalıdır.
- Su çiçeği: Hastalığa duyarlı, bağışıklığı yeterli çocuklara ve ev halkından temasta
olduklarına indeks olguda döküntü çıktıktan sonraki 3 gün içinde su çiçeği aşısı
yapılmalıdır. Duyarlı ve bağışıklık yetersizliği bulunan çocuklara enfekte bir insanla
temastan sonra olabildiğince çabuk olarak VZIG ile pasif koruma uygulanmalıdır.
- Hepatit B: Pasif antikor ile kombine edilen temas sonrası aşılama oldukça etkilidir.
HBIG uygulanması hepatit B virüs (HBV) aşısı ile aktif bağışıklanmayı inhibe etmez.
Annesi HBsAg taşıyıcısı olan bir yenidoğanda temas sonrası profilaksi için hepatit B
aşısı uygulanması zorunludur. HBV’ye perkütan ya da mukozal olarak temas durumunda
duyarlı kişiler için kombine aktif ve pasif bağışıklama önerilmektedir. Bir HBsAg
taşıyıcısı ile hane halkı olarak veya cinsel yoldan temasta bulunmaya devam eden
kişiler de aşılanmalıdır.
- Hepatit A: HAV aşısının temas sonrası profilaksi için tek başına önerilmesine yetecek
veri elde bulunmamaktadır. HAV olguları ile hane halkı olarak, cinsel yoldan ya da
diğer şekillerde temasta bulunanlara mümkün olan en çabuk zamanda immünglobülin
uygulanmalıdır. HAV’a temasın devam etmesi olası ise, IG ve HAV aşısının ilk dozu
farklı bölgelerde aynı zamanda uygulanabilirler.
- Tetanoz: Yara tedavisinde, yaranın doğasına ve hastanın aşılanma anamnezine bağlı
olarak, aşılanmamış ya da eksik aşılanmış kimselere Tetanoz İmmünglobülini’ne ek
olarak hemen tetanoz toksoidi verilmelidir.
- Kuduz: Kuduz için immünoprofilaksinin zorunlu bir yönü temastan sonra aktif ve pasif
bağışıklık uygulanmasıdır.
- Kabakulak ve Kızamıkçık: Etkenle temas eden duyarlı kimselere canlı virüs aşılarının
temas sonrasında uygulanması kesin olarak koruyucu değildir. Ancak, kabakulak ya
da kızamıkçık ile temas eden kişiler için geçerli yaygın bir uygulama, duyarlı olduğu
varsayılan kişilere aşı uygulamaktır, böylece bu temastan sonra kabakulak ya da
kızamıkçık ortaya çıkmazsa kalıcı bağışıklık sağlanmış olacaktır.
|
|