Kortikosteroidler Kortikosteroid tedavisi alan çocuklarda bağışıklık yetersizliği gelişebilir. Normalde sağlıklı
olan çocuklarda bağışıklık yetersizliğine neden olan en az sistemik kortikosteroid dozu
ve bu dozun ne kadar süre uygulanması gerektiği kesin belirlenmemiştir. Bağışıklık yetersizliğini etkileyen diğer faktörler ise kortikosteroidlerin uygulanma yeri ve sıklığı, altta
yatan hastalık ve birlikte alınan diğer tedavilerdir. Bu belirsizliklere rağmen, bağışıklık
yetersizliğine neden olmayan hastalıklardan dolayı kortikosteroid tedavisi alan ve bunun
dışında sağlıklı olan çocuklara canlı virüs aşısı uygulanmasında kılavuzluk yapmaya
yetecek kadar ampirik deneyim vardır. Pek çok klinisyen 2 mg/kg/gün ya da daha fazla
prednizon ve buna eş doz veya 10 kg’dan ağır çocuklar için toplam günde 20 mg’dan
daha fazla prednizon ve buna eş doz kortikosteroid, özellikle 14 günden fazla uygulanmış ise bu durumun canlı virüs aşılarının immün yanıt oluşturması konusunda yetersizlikler olabilir. Buna göre kortikosteroid kullananlarda canlı virüs aşısı uygulanırken
dikkat edilecek konular şunlardır:
- Topikal tedavi ya da kortikosteroidlerin lokal enjeksiyonu: Deriye ya da solunum yollarına (aerosol olarak) veya gözlere, eklem içine, bursa ve tendonlara kortikosteroid
enjeksiyonu genellikle canlı virüs aşısı uygulanmasını kontrendike hale getirecek bir
immunosupresyona neden olmaz. Ancak, çok uzun süreli uygulamadan dolayı sistemik
immunosupresyon oluştuğuna dair klinik veya laboratuvar kanıt varsa kortikosteroid
tedavisi kesildikten en az 1 ay sonrasına kadar canlı virüs aşıları uygulanmamalıdır. Kortikosteroidlerin fizyolojik idame dozları: Yalnızca fizyolojik kortikosteroid idame
dozları alan çocuklara kortikosteroid tedavisi sırasında canlı virüs aşıları uygulanabilir.
- Her gün ya da gün aşırı düşük-orta dozda verilen sistemik kortikosteroid: 2 mg/kg/gün prednizon veya eş değerinden daha az veya 10 kg’ın üzerinde olup günde
toplam 20 mg’dan daha az prednizon veya eş değerini alan çocuklara kortikosteroid
tedavisi sırasında canlı virüs aşısı uygulanabilir.
- Her gün ya da gün aşırı 14 günden daha az bir süre ile verilen yüksek dozda sistemik
kortikosteroidler: 2 mg/kg/gün’den daha fazla prednizon veya eş değeri veya 10
kg’ın üzerinde olup günde toplam 20 mg’dan daha fazla prednizon veya eş değerini
alan çocuklara canlı virüs aşısı kortikosteroid tedavisi kesildikten hemen sonra uygulanabilir.
Ancak, bazı uzmanlar eğer mümkünse (yani hastanın durumu geçici durdurmaya
olanak tanıyorsa) aşılamanın kortikosteroid kesildikten sonraki 2 haftayı izleyen
bir tarihte yapılmasını önermektedirler.
- Her gün ya da gün aşırı 14 günden daha fazla bir süre ile verilen yüksek dozda
sistemik kortikosteroidler: 2 mg/kg/gün’den daha fazla prednizon veya eş değeri
veya 10 kg’ın üzerinde olup günde toplam 20 mg’dan daha fazla prednizon veya eş
değerini alan çocuklara canlı virüs aşısı kortikosteroid tedavisi en az 1 ay süreyle
kesildikten sonra uygulanmalıdır.
- Kendisi bağışıklık yanıtını baskılayıcı kabul edilen bir hastalığı bulunan ve birlikte
sistemik ya da lokal uygulanan kortikosteroid tedavisi alan çocuklar: Bu çocuklaraözel koşullar dışında canlı virüs aşısı yapılmamalıdır.
Bu kılavuz yüksek doz steroid alanlara ilişkin aşı güvenliği ile ilgili endişeler temelinde
hazırlanmıştır. Ayrıca, canlı virüs aşıları uygulamaya karar verirken her bir hasta için ve
belli özel koşullardaki potansiyel yararlar ve zararlar tartılmalıdır. Örneğin, bazı uzmanlar,
kortikosteroid tedavisine karşın hastada immünosüpresyona ilişkin klinik kanıt yoksa aşı
ile önlenebilir bir hastalık (ya da komplikasyonları) bakımından yüksek risk altında bulunan
bir hastaya aşı yapılmasını önermektedirler.
Bu kılavuz ayrıca canlı virüs aşıları ile ilgili güvenlik sorunlarını da temel almıştır ve optimal
aşı immunojenisitesi ile mutlaka bağıntılı değildir. Örneğin, birkaç hafta ya da daha fazla
1.5 mg/kg/gün prednizon gibi orta doz tedavi alan bazı çocukların bazı aşı antijenlerine
karşı serum antikor yanıtları optimalden daha düşüktür. Zaten, aşılanma için kaçırılmış
bir fırsat söz konusu olmayacaksa aşılama kortikosteroidler kesilene kadar geçici bir süre
için ertelenebilir, ancak, hastalık ile temas söz konusu ise hastalıktan korunma olasılığını
artırmak için çocuk hemen aşılanmalıdır. Bunun aksine, görece yüksek doz (30 mg/gün
prednizon) alan bazı çocuklar aşılamaya yeterli bağışıklık yanıtı verebilirler. |