Sitemizin sağlık profesyonellerine özel sayfalarında ürün ve hizmetlerimizle ilgili detaylı bilgiler yer almaktadır. Bu bilgiler yalnızca hekim, eczacı, diş hekimi, hemşire gibi sağlık çalışanlarına yönelik olup, sağlık çalışanları haricindeki kişiler bu bilgileri doğru yorumlayamayacakları için bu bölümlere girmemeleri önerilmektedir.

"Sağlık Profesyonellerine Özel" bölümüne girmek için lütfen bir sağlık çalışanı olduğunuzu onaylayınız.
 
   
| | | | | |

Koruyucu önlemler
Aşı
Sarı humma güvenilir ve etkin aşısı sayesinde aşı ile korunulabilir hastalıklardandır. Uluslararası düzenlemeler bazı ülkelere ve bazı ülkelerden seyahat sırasında aşının yapıldığına dair kanıt istemektedir. Aşılanan kişiler için DSÖ tarafından yetkilendirilmiş merkezlerde aşağıda örneği görülen bir “uluslararası aşı sertifikası” doldurulmalı ve tarihi kaydedilerek mühürlenmelidir. Bu sertifika 10 yıl boyunca geçerlidir. Her 10 yılda bir yenilenmelidir. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı Hudut ve Sahiller Genel Müdürlüğü Sağlık Merkezleri bu konuda yetkilendirilmişlerdir. Aşı uygulaması yapılan sağlık merkezleri ile ilgili daha ayrıntılı bilgi genel müdürlüğün İstanbul Karaköy Sağlık Merkezi’nin 0 212 293 36 74 ya da Ankara Esenboğa Havalimanı Sağlık Merkezi’nin 0 312 398 05 59 no’lu telefonundan alınabilir.
Bazı ülkeler yolculardan enfekte ülkelere girerken, bazı ülkeler enfekte ülkelerden gelenlerden, bazı ülkeler ise transit yolculardan bile uluslararası geçerli aşılama sertifikası istemektedirler. Uluslararası aşılama sertifikası istenip istenmediği ülkeler bazında ekteki tablodan öğrenilebilir.
Aşı tek doz da koruma sağlamaktadır. Her 10 yılda bir tekrarı gerekmektedir. Ülkemizde ise ruhsatlı tek sarı humma aşısı Yellow Stamaril’dir.

Advers reaksiyonlar
Sarı humma aşısının yol açtığı reaksiyonlar genellikle hafiftir. Aşılananların %2 ile %5’inde aşılamadan 5-10 gün sonra hafif baş ağrısı, miyalji, düşük ateş görülebilir. Aşılananların sadece %0.2’sinde günlük aktivitelerini aksatacak yan etkiler oluşabilmektedir. Rash, ürtiker, astma nöbeti gibi ani hipersensitivite reaksiyonu son derece nadirdir (1/1.000.000’ dan daha az) ve özellikle yumurtaya alerjisi olanlarda izlenir.

Dikkat edilmesi gerekenler ve kontrendikasyonlar
Yaş: Advers reaksiyonların sıklığı yaşla bağımlı gibi görülmektedir. 4 ay altındaki çocuklarda advers reaksiyonlar oldukça sıktır ve bu çocuklar aşılanmamalıdır. Aşılama infantlar en az 9 aylık olana kadar ertelenmelidir. Gebelik: Bazı çalışmalar gebelere verilen aşı virüsünün fetusu infekte ettiğini göstermişlerdir ancak konjenital infeksiyonun potansiyel advers reaksiyon oluşturma riski bilinmemektedir. Bu nedenle gebe kadını aşılamaktan kaçınmalı ve mümkünse aşılanmamış gebe kadınların seyahati doğum sonrasına ertelenmelidir. Gebe kadının seyahati sırasında hiç maruziyet riski yoksa ve aşılanması sadece yasal zorunluluk nedeniyle ise hekiminden durumu açıklayan bir yazı alarak, aşılanmadan seyahatini yapmalıdır. Gebe kadın virüs transmisyonu olasılığının çok yüksek olduğu bölgelere seyahat etmek zorundaysa, mutlaka aşılanmalıdır. Zira aşı ile fetusta oluşabilecek teorik risk, doğal hastalık geçirilmesi ile oluşacak riske göre çok çok düşüktür.
İmmünosüpresyon: AIDS, lösemi, lenfoma, generalize malignensi veya kortikosteroid, alkilleyici ajanlar, antimetabolitler ya da radyasyon ile tedavi gören kişilerde canlı atenüe bir aşı olan sarı humma aşısı –bu konuda toplanan yeterli bilgi olmamakla birlikte– teorik olarak kontrendikedir. Kişinin sarı hummanın endemik olduğu zona gitmesi kaçınılmaz ise, hastanın immunsupresyon durumu ve virüse maruz kalma olasılığı değerlendirilerek aşılayıp aşılamamaya karar verilmelidir. Aşılanamayan hastalara mutlaka kendilerini sivrisineklerden koruması öğütlenmelidir. Asemptomatik HIV taşıyıcıları aşılanabilirler. Ancak bu kişilerin olası advers etkiler açısından gözlenmesi ve aşı etkinliğinin yeterli olmayabileceğinin hatırdan çıkarılmaması gerekir. Mümkünse seyahatten önce antikor titresine bakmak gerekir. İmmünosüpresyonlu kişilerin yakınları kendileri için bir kontrendikasyon
yoksa aşılanabilirler.
Hipersensitivite: Sarı humma aşısı embriyonlu yumurta hücre kültüründe üretildiği için gerçek yumurta allerjisi olan kişilerde kontrendikedir. Bir kişi yumurta yiyebiliyorsa sarı humma aşısı ile aşılanabilir. Allerjik kişinin aşılanması sadece “uluslararası kanunlar” nedeniyle zorunluluk içeriyorsa kişiye durumunu belirtir bir doktor raporu düzenlenmelidir. Bu doktor raporunun antetli bir kağıda yazılmış ve kaşelenmiş olması gerekmektedir. Bu raporun uluslararası sertifika vermeye yetkili birimler tarafından da onaylanması kabul edilirliğini arttırmaktadır.

Diğer aşılar ile birlikte kullanımı
Sarı humma aşısının diğer aşılar ile aynı anda ya da herhangi zaman aralığında kullanılması etkinliğini azaltmaz ve yan etki insidansını arttırmaz. Ancak sarı humma aşısı canlı atenüe bir aşı olduğu için kızamık, kızamıkçık, kabakulak ve Varicella gibi diğer canlı viral aşılar ile birlikte aynı gün uygulanabilir. Aynı gün uygulanmadıysa 28 gün ara vermek gereklidir. Sarı humma aşıları diğer seyahat aşıları olan tifo, kuduz ve japon ensefaliti aşıları ile birlikte de uygulanabilir.
In vitro olarak, klorokin sarı humma virüsünün üremesini engellemesine rağmen, antimalaryal profilaksi olarak klorokin kullanan kişilerin aşılanmasında antikor yanıtında azalma olmamaktadır.

 

 
 
 
 
Seyahat Aşıları
SEYAHAT AŞILARI
KOLERA
JAPON ENSEFALİTİ
Ülke, bölge ve mevsim itibariyle japon ensefaliti riski
Japon Ensefaliti Aşısı
SITMA
Sıtmanın endemik olduğu ülkeler
Sıtmadan korunma
Koruyucu önlemler
Sıtma porfilaksisinde kullanılan ilaçlar
TICK-BORNE ENSEFALİTİ (KENE ENSEFALİTİ)
TİFO
Tifo aşısı
SARI HUMMA
Koruyucu Önlemler
ASYA
ORTA VE GÜNEY AMERİKA
AVUSTRALYA VE PASİFİK OKYANUSU
AFRİKA
KARAYİPLER VE PASİFİK OKYANUSU
DOĞU AVRUPA

SEYAHAT SAĞLIĞI